(Tamnhin.net) - Việc Trung Quốc tăng cường tái trang bị vũ khí, nhất là trong lĩnh vực hải quân, càng khiến cho Tokyo thêm lo ngại.



Không những thế, sự lớn mạnh của quân đội Trung Quốc và tình hình căng thẳng trên Biển Đông trong thời gian gần đây, buộc Mỹ phải thay đổi chiến lược quân sự, chuyển trọng tâm chiến lược từ châu Âu và Trung Đông sang khu vực Thái Bình Dương.

Liên quan đến chủ đề này, báo Le Figaro có đăng bài phân tích của tác giả Pierre Rousselin, cho rằng Nhật Bản ở tuyến đầu trong việc đối phó với Trung Quốc.

Theo các dự đoán của Quỹ Tokyo (Tokyo Foundation), ngân sách quốc phòng của Trung Quốc năm 2000 đã xấp xỉ bằng với mức ngân sách của Nhật Bản. Hai năm sau, tức vào năm 2002, mức chi này đã tăng gấp đôi. Và nó sẽ còn cao hơn từ 5 đến 6 lần vào năm 2020 và từ 9 đến 10 lần vào năm 2030.

Các mức tăng này được tính toán dựa trên phép ngoại suy từ các xu hướng hiện nay và nhất là dựa trên ngân sách quốc phòng của Nhật Bản bị giới hạn ở mức 1% của GDP. Điều này cũng cho thấy giới hạn của sự thay đổi triệt để mối tương quan lực lượng đang diễn ra tại khu vực Đông Á. Các con số này còn chưa kể đến những ưu tiên hàng đầu do Bắc Kinh thông qua như ưu tiên đẩy mạnh hải quân, không quân và chống vệ tinh. Ông Kim Jimbo - chuyên gia tại Quỹ Tokyo đồng thời là tác giả bản báo cáo - nhấn mạnh: “Luật chơi đang thay đổi một cách nhanh chóng. Trong trường hợp leo thang, Trung Quốc có thể đe dọa được chúng tôi và khả năng đánh trả của chúng tôi lại rất hạn chế”. Ông cho rằng Nhật Bản trong tương lai cần phải có một chính sách quốc phòng mới.

Xu hướng phát triển này chính là cơ sở cho học thuyết quân sự mới của Mỹ. Lầu Năm Góc chuyển hướng trọng tâm từ Đại Tây Dương và Trung Đông về Thái Bình Dương trong bối cảnh ngân sách quốc phòng hạn hẹp. Dĩ nhiên là Nhật Bản và Hàn Quốc vẫn là những đồng minh chủ chốt của Mỹ trong khu vực. Nhưng sắp tới, Washington phải đa dạng hóa chỗ dựa của mình qua việc mở thêm một căn cứ quân sự mới tại Australia và tăng cường triển khai thêm quân tại đảo Guam và Hawai cũng như thành lập một số đầu cầu mới, có thể ở Philippines.

Dưới góc nhìn của Tokyo, việc Lầu Năm Góc chuyển trọng tâm về Thái Bình Dương là một tin tốt. Bởi vì, nó sẽ giúp tăng cường hơn nữa liên minh Nhật-Mỹ và làm giảm bớt cuộc khủng hoảng di dời căn cứ quân sự trên quần đảo Okinawa, hiện đang gặp phải nhiều phản đối từ người dân địa phương.

Theo phân tích của tác giả, cốt lõi của mối lo ngại Mỹ-Nhật chính là việc Bắc Kinh sẵn sàng tự cho mình có khả năng cấm đoán các lực lượng nước ngoài tiến vào khu vực Biển Đông. Ý đồ này đã được “Nhân dân nhật báo” nói là vì “quyền lợi cốt yếu” của Trung Quốc.

Như vậy, để đối phó, học thuyết quân sự mới của Mỹ đã “đặt Nhật Bản trên vị trí tiền tuyến”, theo như lời nhận định của Yoshiji Nogami, giám đốc Học viện Quan hệ Quốc tế Nhật Bản. Các vụ đụng độ xảy ra với ngư dân Trung Quốc xung quanh quần đảo đang tranh chấp Điếu Ngư/ Senkaku đã nêu rõ lợi ích của các vấn đề an ninh.

Tai nạn Fukushima là một cột mốc quan trọng. Người dân Nhật Bản đã đánh giá cao tính hiệu quả của « lực lượng phòng vệ » mà chính phủ đã không dám huy động đến trong trận động đất Kobe năm 1995. Ông Naoyuki Agawa, giáo sư trường đại học Keio nhận xét: “Có đến 100 ngàn quân nhân tham dự với sự hợp tác chặt chẽ với quân đội Mỹ. Đây chính là một sự biểu dương lực lượng mà Trung Quốc đã quan sát rất thận trọng”.

Tác giả bài viết nhận định đây chính là một tín hiệu cho thấy nhận thức về vấn đề an ninh đang trỗi dậy. Vào cuối tháng 12 vừa qua, chính phủ Nhật Bản đã cho phép ngành công nghiệp vũ khí được tự do tham gia vào các chương trình quốc tế. Bởi vì, cho đến giờ, quân đội Nhật Bản chỉ được tham gia vào các chương trình dưới sự chỉ huy của Mỹ.

Cũng theo nhận định của ông Kim Jimbo thuộc Quỹ Tokyo, “Nhật Bản cần phải thay đổi học thuyết quân sự của mình chủ yếu là phòng thủ sang một thế năng động hơn. Thay vì ngồi đợi Mỹ đến ứng cứu, chúng tôi cần phải biết tận dụng tốt vị trí địa lý, tiếp nhận một chiến lược cách tân, bằng cách thay đổi cấu trúc lực lượng cho phép có một phản ứng nhanh hơn”.

Nếu như vậy, Nhật Bản sẽ phải từ bỏ điều 9 trong Hiến pháp, hoặc ít ra là xem lại cách diễn giải nghiêm cấm Nhật Bản tham gia nỗ lực phòng thủ chung.

Minh Châu (theo RFI)