[24.02.2012] Kinh nghiệm của Nhật Bản và Việt Nam trong xây dựng Luật Luật sư

[nic-chan]

QĐND Online - Trong 2 ngày 24 và 25-2, tại Hà Nội, với sự hỗ trợ của Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA), Liên đoàn Luật sư (LS) Việt Nam tổ chức Hội thảo Cơ sở lý luận và thực tiễn trong xây dựng Luật LS – kinh nghiệm của Nhật Bản và Việt Nam.

Hội thảo đã tập trung thảo luận về những vấn đề liên quan đến quan điểm, định hướng sửa đổi, bổ sung Luật LS 2006, việc sửa đổi trong mối quan hệ với việc sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992, một số vấn đề lớn trong sửa đổi, bổ sung Luật LS năm 2006, phối kết hợp trong quản lý LS, hành nghề LS giữa các cơ quan nhà nước và tổ chức xã hội nghề nghiệp LS, hoạt động tham gia tố tụng của LS trong việc sửa đổi Luật LS, thực hiện chế độ tự quản về LS và hành nghề LS của tổ chức xã hội nghề nghiệp LS… Qua ý kiến của những đại biểu, chuyện gia có kinh nghiệm và thực tiễn, hội thảo đã nhận được nhiều ý kiến sâu sắc, thiết thực.

Toàn cảnh hội thảo

Hội thảo cũng đã nghe LS Mizuuchi Masahiko (Đại diện Dự án JICA) giới thiệu Luật LS hiện hành của Nhật Bản. Một nguyên tắc quan trọng của Luật LS Nhật Bản là sự tự chủ của LS. Theo đó, Liên đoàn LS và các đoàn LS hoàn toàn độc lập với các cơ quan nhà nước và hoàn toàn độc lập với cơ quan hành chính và tòa án. Một người muốn trở thành LS ở Nhật Bản thì phải qua sự thẩm tra về đăng ký của các đoàn LS địa phương và Liên đoàn LS, cần phải qua đào tạo tư pháp…

Những kinh nghiệm của Nhật Bản sẽ góp phần để Liên đoàn LS Việt Nam tiếp thu, tổng hợp và trao đổi với Bộ Tư pháp nhằm hoàn thiện dự thảo Luật LS, kịp trình Chính phủ.

Tin, ảnh: Xuân Dũng

[nic-chan]

(PL&XH) - Tại hội thảo do Liên đoàn LS và Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản tổ chức hôm qua (24-2), Chủ tịch LĐLS Lê Thúc Anh cho rằng, việc sửa đổi Luật LS phải khắc phục được những bất cập sau 5 năm thi hành luật.


"Không cho người tập sự hành nghề luật sư (LS) làm đại diện cho khách hàng là bất hợp lý khi người tập sự vẫn có thể đại diện theo ủy quyền dân sự", đồng thời còn làm "mất đi quyền cọ sát thực tiễn nghề nghiệp của LS" là quan điểm của Liên đoàn LS Việt Nam về việc sửa đổi bổ sung Luật LS đang do Bộ Tư pháp chủ trì thực hiện. Liên đoàn LS đề xuất cho phép người tập sự hành nghề LS được tư vấn, bảo vệ quyền lợi và lợi ích cho khách hàng trong những vụ việc do LS hướng dẫn phân công và chịu trách nhiệm trước khách hàng, được bào chữa đối với những vụ án tội phạm ít nghiêm trọng, được đại diện cho khách hàng và được LS hướng dẫn đồng ý…

Ảnh chỉ mang tính chất minh họa

Tại hội thảo do Liên đoàn LS và Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản tổ chức hôm qua (24-2), Chủ tịch LĐLS Lê Thúc Anh cho rằng, việc sửa đổi Luật LS phải khắc phục được những bất cập sau 5 năm thi hành luật. Thực tế hiện nay, tính chuyên nghiệp hóa và chuyên môn hóa của đội ngũ LS còn hạn chế nên chất lượng cung cấp dịch vụ pháp lý vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu của xã hội. Trong hơn 3.000 tổ chức hành nghề LS, mới có 20 đến 30 tổ chức có khả năng đáp ứng cung cấp dịch vụ pháp lý có chất lượng cho cộng đồng doanh nghiệp, có khả năng cạnh tranh với các tổ chức hành nghề LS ở nước ngoài đặt tại Việt Nam.

Thành thử, trong vòng 5 năm trở lại đây, các tranh chấp có yếu tố nước ngoài của doanh nghiệp Việt Nam hầu hết nhờ, thuê các tổ chức hành nghề LS nước ngoài tư vấn, dẫn đến các tổ chức hành nghề LS Việt Nam đang mất thị phần ngay trên “sân nhà”, trong khi đã có một số tổ chức như Cty luật Vilaf Hồng Đức, Cty luật YKVN, Cty luật Smic có đủ khả năng tư vấn và tranh tụng trong nước, quốc tế thì chưa được sử dụng hết công suất…

Nhận định này cũng phù hợp với đánh giá của Bộ Tư pháp là thời gian qua số lượng LS đã phát triển khá nhanh, nhưng chất lượng của đội ngũ LS chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của xã hội. Trình độ chuyên môn cũng như kỹ năng hành nghề của một số LS còn hạn chế. Bởi vậy, ngay từ khâu đào tạo, Bộ Tư pháp đã đề xuất sửa đổi thời gian đào tạo LS và tập sự LS mỗi giai đoạn là 12 tháng, thay cho đào tạo 6 tháng, tập sự 18 tháng như hiện nay. Tuy nhiên, Liên đoàn LS lại đề xuất giữ nguyên qui định này vì cho rằng LS sẽ học được nhiều hơn những kỹ năng, kinh nghiệm hành nghề trong thời gian tập sự, chứ không phải thời gian học lý thuyết.
PGS.TS Lê Minh Thông, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cho rằng, việc nghiên cứu, sửa đổi Luật LS được triển khai trong bối cảnh chuẩn bị sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992, và sửa đổi, bổ sung Bộ luật Tố tụng hình sự.

Tuy ở mức độ khác nhau, nhưng cả hai văn bản đều tác động và chi phối đến việc sửa đổi, bổ sung Luật LS, nên sửa đổi Luật LS cần đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với việc sửa đổi Hiến pháp và Bộ luật Tố tụng hình sự. Ông Lê Minh Thông cũng cho rằng, sửa đổi Luật LS phải qui định rõ: Hoạt động LS không chỉ nhằm bảo vệ lợi ích khách hàng, mà còn bảo vệ lợi ích của quốc gia, dân tộc, phụng sự các giá trị cao cả của luật pháp trong Nhà nước pháp quyền.

Điều này có nghĩa Luật LS sửa đổi sẽ phải làm rõ hơn tôn chỉ hoạt động của LS là lợi ích của khách hàng chỉ có thể được bảo vệ, bảo đảm trong khuôn khổ pháp luật và bằng pháp luật, LS không được đặt lợi ích khách hàng lên trên luật pháp, lên trên lợi ích quốc gia, dân tộc.

Từ thực tiễn hành nghề, LS Nguyễn Minh Tâm, Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Tổng thư ký Liên đoàn LS Việt Nam cho rằng, vị trí của LS khi tham gia tố tụng còn bất cập. Cụ thể, với những vụ án hình sự mà bị cáo bị truy tố, xét xử về các tội đặc biệt nghiêm trọng thì bắt buộc phải có LS tham gia bào chữa. Việc tham gia của LS trong trường hợp này không bắt nguồn từ giao dịch pháp lý thông thường giữa LS và khách hàng như những vụ án khác, mà theo qui định của pháp luật.

Nếu LS không tham gia thì vụ án không thể tiến hành được, nên trong những trường hợp này, LS là một thành tố tất yếu của hoạt động tố tụng, chứ không chỉ là hoạt động bổ trợ tư pháp thuần túy. Vì vậy, theo LS Tâm, trong trường hợp này, địa vị pháp lý của LS phải được xác định lại. LS Tâm cũng phản ánh, đã có LS bỏ nghề LS tranh tụng, chỉ làm tư vấn pháp lý vì chán nản thực trạng khi tranh tụng, LS phát biểu còn thành viên HĐXX không thèm nghe, làm việc riêng, rồi bản án chỉ nhận định một câu "Xét ý kiến bào chữa của LS là không có căn cứ chấp nhận", mà không nói rõ không chấp nhận ở điểm nào, vì sao không chấp nhận, khiến LS rơi vào cảnh lực bất tòng tâm…

Bởi vậy, nhiều LS kỳ vọng, với việc sửa đổi, bổ sung Luật LS lần này, sẽ đưa ra những điều khoản cụ thể và chặt chẽ, tạo điều kiện thuận lợi cho họ hành nghề.

Phương Thảo