Năng lượng gió - một trong những nguồn năng lượng chính ở xứ hoa anh đào. Ảnh: ENS

Giá dầu biến động đã và đang tác động đến túi tiền người tiêu dùng và ảnh hưởng chỉ số tăng trưởng kinh tế của nhiều quốc gia trên thế giới, nhưng điều này không bao giờ xảy ra ở Nhật Bản - đất nước tiêu xài năng lượng vào hàng cần kiệm nhất hành tinh.

Kiminobu Kimura - kiến trúc sư 48 tuổi - cho biết anh không cảm thấy lo về chi phí năng lượng. Năm 2006, chi phí năng lượng bình quân hàng tháng của Kimura thấp hơn năm trước. Nguyên nhân là nhờ ngôi nhà mới của Kimura sử dụng pin nhiên liệu - một chiếc máy to và êm ả đặt trước nhà anh chuyển đổi hyđrô thành điện năng và nước lạnh thành nước nóng. Thậm chí với thiết bị hiện chỉ có ở Nhật này, Kimura không cần đến các giải pháp tiết kiệm năng lượng khác mà vẫn “vô sự” trước tình hình giá dầu bất ổn.

Đồ gia dụng tiết kiệm năng lượng có rất nhiều trong ngôi nhà chật hẹp của Kimura. Đó là tủ lạnh phát ra tiếng kêu khi cửa quên được đóng, máy rửa chén chỉ chứa vừa đủ công suất. Ở một số ngôi nhà khác, máy sưởi có cảm biến chỉ làm nóng trực tiếp tới người sử dụng. Ngoài ra, còn có những máy “định vị năng lượng” theo dõi lượng năng lượng tiêu hao của mỗi gia đình. Tuy nhiên, Hitoshi Ikuma - chuyên gia về năng lượng tại Viện Nghiên cứu Nhật Bản - cho rằng không chỉ dựa vào công nghệ, người Nhật, từ quan chức chính phủ đến doanh nghiệp và dân thường, đều rất có ý thức tiết kiệm năng lượng. Kimura cho biết có nhiều việc nhỏ mà gia đình 4 thành viên của ông phải làm để tiết kiệm năng lượng như tái sử dụng nước nóng đã tắm để giặt quần áo hoặc dùng xe đạp đi mua hàng. Ý thức này xuất phát từ đặc điểm Nhật là nước nghèo tài nguyên thiên nhiên và luôn phải nhập khau năng lượng.

Nhật Bản là quốc gia tiết kiệm năng lượng nhất thế giới. Dân số và kinh tế Nhật lần lượt bằng khoảng 40% của Mỹ, nhưng theo thống kê của Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA), năm 2004 tiêu thụ năng lượng của Nhật chưa tới 1 phần 4 của Mỹ. Năm 2001, mỗi gia đình Nhật sử dụng bình quân 4.177 KWH điện trong khi người Mỹ là 10.655 KWH. Tuy nhiên, Nhật đánh thuế cao năng lượng và kiểm soát giá gắt gao - một gallon (3,78 lít) xăng có giá 5,2 USD, gấp đôi so với ở Mỹ. Chính phủ dùng nguồn thuế này để nghiên cứu các nguồn năng lượng tái sinh như điện mặt trời và gần đây nhất là pin nhiên liệu. Mặt khác chính phủ trợ cấp khoảng 51.000 USD cho mỗi gia đình dùng pin nhiên liệu.

Giá năng lượng cao đã kích thích việc phát minh và chế tạo sản phẩm gia dụng tiết kiệm năng lượng như máy giặt và ti-vi ít tiêu hao năng lượng cũng như xe cải tiến. Máy điều hòa ở Nhật hiện nay tiêu thụ điện bình quân thấp hơn 2 phần 3 so với năm 1997 và máy đông lạnh giảm 23%. Các nhà máy cũng học cách cắt giảm năng lượng như tập đoàn công nghiệp Mitsubishi đang thu lợi từ sự bùng nổ doanh số ở nước ngoài đối với tuabin điện hiệu suất cao, lò luyện thép và các loại máy công nghiệp khác. Bộ Môi trường Nhật dự báo bảo tồn năng lượng sẽ trở thành ngành công nghiệp trị giá 7,9 tỉ USD ở Nhật vào năm 2020, gấp 10 lần năm 2000.

Chính phủ Nhật đã và đang đẩy mạnh quảng bá văn hóa bảo tồn năng lượng với các chiến dịch thường xuyên như chương trình “Kinh doanh ấm” vào mùa đông kêu gọi các doanh nhân mặc đồ ấm để giảm sử dụng máy điều hòa. Chính phủ cũng khuyến khích phát triển dụng cụ tiết kiệm năng lượng với chương trình “Người về đầu” với các tiêu chuẩn giảm sử dụng năng lượng. Các sản phẩm đáp ứng yêu cầu được cấp nhãn màu xanh trong khi các sản phẩm không đạt chuẩn dán nhãn màu cam.

N.MINH (Theo NY Times)
baomoi