Đất nước mặt trời mọc đang đứng trước cuộc khủng hoảng Sumo, nhất là sau khi đô vật Takashi Saito bị đánh chết vào hồi tháng 6-2007 trong khi đang tập luyện. Tiếp đến là việc cựu huấn luyện viên Tokitsukaze cùng 3 võ sĩ Sumo liên quan vừa phải hầu tòa trong phiên khai đình hôm 7-10-2008 tại Nhật Bản.



Võ si Sumo Hakuho trên sàn đấu và cùng với vợ con
Tại tòa, cả ông Tokitsukaze và 3 võ sĩ Sumo kể trên đều thừa nhận hành vi ngược đãi đối với đô vật Takashi Saito. Tokitsukaze thừa nhận việc dùng roi cá đuối và đập chai bia vào đầu khiến học trò tử vong.

Trước đó, Chủ tịch Hiệp hội Sumo Nhật Bản Kitanoumi đã từ chức để nhận trách nhiệm về một loạt vụ bê bối liên quan tới môn vật truyền thống có lịch sử hơn 2.000 năm của đất nước mặt trời mọc. Không chỉ có chuyện ngược đãi đô vật, một số võ sĩ Sumo cũng mới phải rời sàn đấu sau khi bị phát hiện sử dụng và tàng trữ ma túy.

Ngày 3-9-2008, võ sĩ Sumo người Nga Roho (tên thật là Boradzov Soslan Feliksovich) và em trai Hakurozan (tên thật là Baradzov Batraz Feliksovich) đã có kết quả dương tính với ma túy. Cơ quan chức năng sẽ mở rộng các cuộc thử ma túy sang chất kích thích steroid. Các cuộc thử chất kích thích cũng sẽ được tiến hành thường xuyên hơn nhằm làm trong sạch Sumo. Điều đáng nói là những vụ bê bối trong Sumo được công bố đúng thời điểm “Võ đài linh thiêng bị xâm phạm”.

Nếu như trước kia Sumo là một môn thể thao quý tộc chỉ dành cho giới quý tộc thì nay nó đang đứng trước một thách thức mới: Tỷ lệ sinh đẻ thấp, đồng tiền được đặt lên hàng đầu, tinh thần thượng võ mất dần... Kể từ sau thời kỳ hưng thịnh cách đây 17 năm, Sumo hiện đang mất dần tính đại chúng, không thể cạnh tranh với bóng đá và bóng chày.

Điều đáng nói là trong khi số lượng các võ sĩ Nhật Bản giảm, võ sĩ nước ngoài lại tăng và đang chiếm lĩnh vị trí cao. 2 nhà vô địch hiện nay là Asashoryu và Hakuho đều là người Mông Cổ. Có nhiều người cho rằng, điều quan tâm hàng đầu hiện nay của các ông bầu, huấn luyện viên, cũng như võ sỹ là lợi nhuận, sau đó mới đến việc nâng cao tinh thần thượng võ của môn thể thao truyền thống này.

Sau khi giải nghệ năm 1997, võ sỹ Keisuke Itai đã tiết lộ một số bí mật về Sumo, theo đó hầu hết các trận đấu đều được dàn xếp. Thậm chí có tới 80% các trận đấu được ấn định kết quả trong phòng thay quần áo. Thậm chí xã hội đen đã can thiệp vào Sumo.

Hiệp hội Sumo Nhật Bản từng phải hủy bỏ các cuộc sát hạch dành cho những vận động viên mới được tuyển mộ bởi không có ai đăng ký tham gia. Đây là lần đầu tiên xảy ra trường hợp như vậy trong lịch sử Sumo. Theo quy định từ xa xưa, các lò võ chỉ nhận các võ sinh dưới 17 tuổi đến học. Nhưng quy định này không còn được tuân thủ do người theo học ít. Nhiều người lo ngại trước sự già hóa đội ngũ võ sinh Sumo.

Vì thời gian huấn luyện được rút ngắn nên các võ sỹ tuy đã ra lò nhưng vẫn không nắm được hết các quy tắc, các quy định truyền thống như cư xử theo tinh thần thượng võ, cách mặc kimono, cách búi tóc, cách ném muối trước trận đấu… Ngoài ra phải tính tới vấn đề tiền lương.

Một võ sĩ Sumo đẳng cấp Yokozuna chỉ được trả khoảng 55 triệu yên/năm, trong khi một cầu thủ bóng chày nổi tiếng lại có mức thu nhập gấp gần 10 lần: 500 triệu yên/năm. Kinh tế thị trường đã biến Sumo thành một hình thức kinh doanh có lãi lớn. Cách đây không lâu đã xảy ra một cuộc tranh luận xung quanh việc thay chiếc khố mà các võ sĩ Sumo thường mặc bằng chiếc quần shorts. Đề xuất này được Hiệp hội Sumo nghiệp dư đưa ra, nhưng đã bị Hiệp hội Sumo chuyên nghiệp phản đối.


Thủ tướng Taro Aso với các võ sĩ Sumo

Tuy ngày càng có nhiều phụ nữ Nhật Bản tham gia luyện tập môn võ đặc thù này và trận thi đấu quốc tế đầu tiên giành cho nữ từng diễn ra tại thành phố Aomori cách đây gần 7 năm (tháng 10-2002), nhưng những quy tắc giành cho nữ võ sỹ Sumo vẫn khác với nam võ sỹ Sumo: Nam phải cao từ 1,75 mét, nặng ít nhất 120 kg và được phân thành 10 cấp.

Còn nữ chỉ phân thành ba cấp - hạng nhẹ (nặng 65 kg), hạng trung (nặng dưới 80 kg) và hạng nặng (từ 80 kg trở lên). Ngoài việc phân biệt đối xử với phụ nữ, người Nhật còn “đóng cửa” khi trao danh hiệu Yokozuma. Theo quy định danh hiệu này sẽ được trao cho người giành được hai giải Ozeki, nhưng điều này đã không xảy ra đối với Konishiki (cao 1,83 m, nặng 260 kg), người được coi là võ sỹ Sumo số một thế giới chỉ vì anh ta không phải là người Nhật (người Mỹ).

Quan hệ Mỹ - Nhật đã thực sự xấu đi vì “sự kiện Konishiki”. Đích thân cựu Thủ tướng Nhật Bản Miyazawa phải đứng ra dàn xếp để Konishiki giành thêm danh hiệu Ozeki lần thứ ba, mặc dù trước đó anh đã giật liền hai giải tương tự tại Tokyo và Osaka.

Mặc dù người phụ nữ chưa bước vào Dohyo - vòng tròn thi đấu trước khi một giải đấu lớn được bắt đầu hôm 19-9, nhưng đây được coi là “sự cố vô cùng tồi tệ” bởi võ đài Sumo là nơi linh thiêng không dành cho phụ nữ. Sự việc trên khiến Hiệp hội Sumo Nhật Bản đang đứng trước những sức ép lớn nhằm làm trong sạch môn thể thao truyền thống này. 2007 được coi là năm không may mắn đối với Sumo bởi có khá nhiều vụ bê bối xảy ra.

Thậm chí một trong những ngôi sao sáng giá nhất của Sumo là Asashoryu cũng bị chỉ trích sau khi người ta phát hiện anh tham gia một trận bóng đá từ thiện ở quê nhà (Mông Cổ) mặc dù trước đó xin rút khỏi giải đấu Sumo do “bị chấn thương”. Ngoài ra, Asashoryu còn bị cáo buộc chi 6.500 USD/một trận đấu để giành chiến thắng.

Theo ANTĐ