Mặc dù chủ nhật này (ngày 29-7) mới diễn ra cuộc bầu cử Thượng viện ở Nhật Bản, song những ngày qua dư luận trong nước luôn nóng lòng chờ đón sự kiện này, bởi kết quả cuộc bầu cử sẽ quyết định sự tồn tại của chính phủ 10 tháng tuổi của Thủ tướng Shinzo Abe.

Cuộc bầu cử không chỉ là “phép thử” đối với chính quyền của Thủ tướng Shinzo Abe mà còn là cuộc đua tranh quyết liệt giữa Liên minh cầm quyền với bốn đảng khác ở Nhật Bản.

Cuộc bầu cử lần này có tổng số 517.000 điểm bầu cử, được triển khai trên phạm vi toàn quốc, tăng 30% so với cuộc bầu cử Thượng viện năm 2004 và tăng 5 lần so với cuộc bầu cử năm 1998. Cuộc bầu cử sẽ bắt đầu từ 7 giờ đến 18 giờ cùng ngày. Tuy nhiên, để tỷ lệ cử tri tham gia bỏ phiếu nhiều hơn, các điểm bỏ phiếu có thể hoạt động đến 20 giờ cùng ngày. Các nhà phân tích dự đoán, khoảng 60% cử tri sẽ tham gia bỏ phiếu, cao hơn so với tỷ lệ 56,5% của cuộc bầu cử năm 2004.

Có thể nói, chưa bao giờ gánh nặng lại đè lên đôi vai Thủ tướng Shinzo Abenhư cuộc bầu cử Thượng viện tới. Thủ tướng Shinzo Abe đang phải đối mặt với không ít thách thức khi cuộc bầu cử đến gần. Bản thân ông cũng như đảng Dân chủ tự do (LDP) bị dư luận chỉ trích không giải quyết tốt vấn đề lương hưu, cải cách chế độ hưu trí và chưa thu được kết quả đáng kể nào trong cuộc chiến chống tham nhũng như đã hứa... Thêm vào đó, việc ba bộ trưởng rời khỏi chính phủ (hai từ chức, một tự sát) do bị cáo buộc liên quan đến tham nhũng, kém năng lực, cho thấy uy tín của chính phủ đang sa sút. Theo cuộc điều tra dư luận của nhật báo kinh tế Nikkei (Nhật Bản) công bố ngày 22-7, tỷ lệ ủng hộ Nội các của Thủ tướng Shinzo Abeđã giảm mạnh, xuống mức thấp kỷ lục 27% trong tháng này, giảm 9% so với mức thấp kỷ lục trước đó trong tháng 6. Đây là lần đầu tiên tỷ lệ ủng hộ Nội các bị giảm xuống mức dưới 30% trong các cuộc thăm dò của báo này kể từ tháng 2-2001.

Thực tế trên cho thấy, việc liên minh cầm quyền của Thủ tướng Shinzo Abe giành được 64 ghế để duy trì đa số tại Thượng viện trong cuộc bầu cử này là không đơn giản. Nếu Liên minh cầm quyền chiến thắng ít nhất là 55 ghế, trong đó có 45 ghế cho LDP thì Thủ tướng Shinzo Abe còn có thể duy trì vị trí Thủ tướng. Nhưng nếu điều ngược lại xảy ra, đảng LDP thất bại thì các dự luật sẽ khó mà được thông qua và áp lực từ chức sẽ xuất hiện đối với Thủ tướng Shinzo Abe. Nếu điều này thành hiện thực, Nhật Bản sẽ trở thành quốc gia giữ kỷ lục về chính phủ ngắn hạn kể từ những năm 90 của thế kỷ trước; và như vậy, thay vì tập trung vào việc hoạch định chính sách, các nhà hành pháp sẽ lại chỉ chú tâm vào các “mưu mô chính trị” nhằm giành lợi thế cao nhất cho mình. Không dừng lại ở đó, nếu đảng cầm quyền thất bại có thể sẽ dẫn đến một cuộc bầu cử nhanh tại Hạ viện với rất nhiều điều khó lường.

Rõ ràng những gì đang diễn ra ở Nhật Bản là bất lợi đối với Thủ tướng Shinzo Abevà đảng LDP. Đối với Thủ tướng Shinzo Abe, cuộc bầu cử Thượng viện là cuộc sát hạch lớn đầu tiên về đường lối chính trị của ông. Nếu thắng lợi, bản thân ông Abe vẫn còn nhiều việc phải làm, trong đó quan trọng nhất là việc sớm kiện toàn Nội các với những cố vấn có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý kinh tế, xã hội; đồng thời tạo thêm sự cân bằng trong phát triển kinh tế với việc tăng cường các thể chế an ninh, chính trị của đất nước, nhằm tạo bước phát triển mới, vững chắc cho đất nước Mặt trời mọc.

Đình Hiệp
NHmoi