Trưởng đoàn đàm phán của Nhật tuyên bố, nước này sẽ không bình thường hoá quan hệ với Triều Tiên nếu hai bên không đạt được tiến triển trong việc giải quyết vấn đề công dân Nhật Bản bị bắt cóc.


Trưởng đoàn đàm phán của CHDCND Triều Tiên Song Il Ho.

Các nhà ngoại giao Nhật Bản và CHDCND Triều Tiên đã gặp gặp nhau ở Đại sứ quán Nhật Bản tại Hà Nội hôm 6.3 để ấn định chương trình nghị sự cho cuộc đàm phán diễn ra hai ngày 7-8.3 nhằm giải quyết những “vấn đề còn tồn tại” cản trở hai nước bình thường hóa quan hệ ngoại giao.

Thái độ cứng rắn

“Đó là quan điểm nhất quán của chúng tôi. Nhật Bản đã có chính phủ mới nhưng chúng tôi vẫn không thay đổi quan điểm này và sẽ đề cập thái độ cứng rắn đó với CHDCND Triều Tiên”, ông Koichi Haraguchi, Trưởng đoàn đàm phán Nhật Bản nói với các phóng viên tại Hà Nội trước cuộc gặp.

Theo một quan chức ngoại giao, ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự là vấn đề người Nhật bị bắt cóc.

Năm 2002, lần đầu tiên Bình Nhưỡng thừa nhận đã từng bắt cóc 13 công dân Nhật bản trong những năm 1970 và 1980 để huấn luyện cho các điệp viên của họ về ngôn ngữ và văn hóa Nhật Bản. Sau đó, Triều Tiên cho phép 5 nạn nhân bị bắt cóc năm xưa hồi hương cùng gia đình, 8 người còn lại đã chết.

Phía Nhật Bản thì cho rằng, số người bị bắt cóc lên tới 17 và Tokyo yêu cầu Triều Tiên làm rõ số phận của họ, đồng thời dẫn độ những người liên quan đến vụ bắt cóc này.

Trước khi cuộc đàm phán diễn ra tại Hà Nội, Thủ tướng Shinzo Abe đã nhắc lại rằng, chính phủ Nhật Bản sẽ không bình thường hoá quan hệ với Triều Tiên và không viện trợ năng lượng cho nước này nếu vấn đề trên không tiến triển.

Đây là cuộc đàm phán song phương chính thức đầu tiên giữa hai nước trong hơn một năm qua. Trưởng đoàn đàm phán của CHDCND Triều Tiên là ông Song Il Ho, Đại sứ của Bộ Ngoại giao CHDCND Triều Tiên. Trưởng đoàn đàm phán của Nhật Bản là ông Koichi Haraguchi, Đại sứ và đại diện của Bộ Ngoại giao Nhật Bản.


Trưởng đoàn đàm phán Nhật Bản Koichi Haraguchi.

Việc Nhật Bản và CHDCND Triều Tiên nối lại đàm phán là một phần trong những thỏa thuận đạt được tại Bắc Kinh hôm 13.2. Thoả thuận này đặt điều kiện là Nhật Bản và Triều Tiên bắt đầu đàm phán về bình thường hoá quan hệ trên cơ sở giải quyết những bất đồng trong quá khứ và “những vấn đề còn tồn tại” mà hai bên quan tâm. Ông Haraguchi nhấn mạnh, “vấn đề còn tồn tại” nổi cộm nhất chính là vụ bắt cóc công dân Nhật Bản.

Đàm phán với Mỹ

Cũng trong ngày 6.3, tại New York, Mỹ và CHDCND Triều Tiên lần đầu tiên tiến hành thương thuyết về vấn đề bình thường hóa quan hệ sau hơn 50 năm kể từ sau Chiến tranh Triều Tiên 1950-1953.

Cuộc đàm phán được khởi động bằng cuộc gặp không chính thức ngày 5.3 giữa Trưởng đoàn đàm phán Mỹ, Thứ trưởng Ngoại giao Christopher Hill, và người đồng cấp CHDCND Triều Tiên Kim Kye-gwan.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Sean McCormack hôm 6.3 chưa tiết lộ bất cứ tiến triển nào trong cuộc đàm phán này. “Đây là vấn đề xây dựng lòng tin, và cuộc đàm phán mới bắt đầu. Nhưng cần nhấn mạnh rằng Triều Tiên có thể đã nhận ra một cách khác trong quan hệ với phần còn lại của thế giới. Đó là mở cửa”, ông Sean McCormack nói.

Cuộc đàm phán về bình thường hóa quan hệ giữa Triều Tiên và Mỹ cũng là một trong những kết quả mà các bên tham gia vòng 5 cuộc đàm phán 6 bên đạt được tại Bắc Kinh ngày 13.2.

Theo thoả thuận này Bình Nhưỡng sẽ đóng cửa lò phản ứng hạt nhân Yongbyon trong vòng 60 ngày, đồng thời cho phép các thanh sát viên Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tiến hành mọi giám sát cần thiết.

Để đổi lại, Triều Tiên sẽ nhận được khoảng 300 triệu USD viện trợ và tiến tới thiết lập "quan hệ ngoại giao đầy đủ" với Mỹ. Washington và các đối tác khác tham gia đàm phán đã nhất trí tiếp tục viện trợ cho Triều Tiên với đợt viện trợ đầu tiên là 50 nghìn tấn dầu nặng, đồng thời, Mỹ cam kết trong vòng 30 ngày sẽ thành lập một nhóm công tác thảo luận quan hệ song phương với Triều Tiên. Chỉ có Nhật Bản là chưa đồng ý viện trợ năng lượng cho Triều Tiên do hai bên còn bất đồng về vấn đề công dân Nhật bị bắt cóc.

TR.M (Theo Bloomberg, AFP)