Tàu của hải quân Trung Quốc trong một lần thăm Mỹ

Nhật Bản và Trung Quốc đang tích cực đẩy nhanh tiến trình đạt đến thỏa thuận đưa tàu chiến đến thăm lẫn nhau với hy vọng phần nào giảm sự căng thẳng giữa 2 nước.

Báo Nikkei của Nhật Bản trích lời một quan chức Quốc phòng nước này giấu tên cho biết giới chức Nhật Bản và Trung Quốc hồi tháng 11 năm ngoái đã đồng ý sẽ thúc đẩy việc gửi tàu chiến đến thăm lẫn nhau "càng sớm càng tốt". Cũng theo quan chức này, ngày giờ và địa điểm cụ thể đang được 2 bên thảo luận. Theo đó, Hải quân Trung Quốc có vẻ như sẽ gửi tàu chiến đến thăm một cảng của Nhật Bản vào tháng 8 tới, sau đó sẽ là chuyến thăm của tàu Nhật đến Trung Quốc vào năm 2008. Nguồn tin trên cho biết Tokyo đang cân nhắc về việc Tổng tham mưu trưởng quân đội của họ sẽ đến thăm Trung Quốc vào đầu năm nay.

Việc gửi tàu quân sự đến thăm lẫn nhau được xem là dấu hiệu cải thiện tích cực mối quan hệ không mấy thuận thảo giữa 2 nước. Thật ra, ý định này đã được manh nha hồi năm 2000. Tuy nhiên, mọi chuyện đã bị hoãn lại vì Trung Quốc không hài lòng trước việc Thủ tướng Nhật Bản lúc đó là J.Koizumi đến thăm đền Yasukuni. Trong khi đó, Trung Quốc đã gửi tàu chiến đến thăm các cường quốc như Mỹ, Nga và Úc. Ngay tại khu vực Đông Bắc Á, Hàn Quốc và Trung Quốc cũng đã thông qua thỏa thuận trên từ tháng 10.2000. Việc này đã khiến Nhật Bản có cảm giác đứng ngoài cuộc.

Quan hệ giữa 2 nước láng giềng tại Đông Á có vẻ như đang chuyển sang một giai đoạn mới với nhiều dấu hiệu tích cực. Từ khi lên nhậm chức Thủ tướng Nhật Bản, ông Abe đã nỗ lực làm dịu sự căng thẳng giữa 2 nước. Ông đã đến thăm Bắc Kinh và đang chuẩn bị cho chuyến thăm thứ 2 trong năm nay. Sắp tới, Chủ tịch Hồ Cẩm Đào và Thủ tướng Ôn Gia Bảo cũng sẽ thăm Tokyo. Hôm qua, ông Abe đã chuyển một bức thư cho Thủ tướng Ôn Gia Bảo, trong đó chứa đựng nhiều thông điệp quan trọng về quan hệ giữa 2 nước. Tuy nhiên, những bước đi trên không làm giảm sự lo ngại của Tokyo và Bắc Kinh trước thực tế là cả 2 nước đang phát triển mạnh lực lượng quân sự. Ông Abe vừa thúc giục các nhà lãnh đạo châu Âu không nên bỏ lệnh cấm vận vũ khí đang áp dụng đối với Trung Quốc. Theo lãnh đạo Nhật, việc bán vũ khí sẽ có thể ảnh hưởng trầm trọng đến sự cân bằng quân sự trong khu vực khá nhạy cảm này. Nhật Bản cũng chỉ trích Bắc Kinh tăng mạnh ngân sách quốc phòng trong năm ngoái (35,1 tỉ USD, con số mà theo Nhật là kém xa số liệu thực tế). Về phần mình, Bắc Kinh hướng cái nhìn đầy lo ngại về Nhật Bản sau sự kiện nước này chính thức thành lập Bộ Quốc phòng. Việc Mỹ tăng cường lực lượng không quân tại Nhật Bản vừa qua cũng không nằm ngoài tầm quan sát của Bắc Kinh.

Thụy Miên
TNOL