Đỉnh núi Mông ở tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc tuyệt đẹp với cảnh mây bay lãng đãng. Đây là một trong những nơi sản xuất trà sớm nhất trên thế giới. Trong miếu “Thần Trà” trên đỉnh núi Mông thờ Ngô Lý Chân – người được xem là ông tổ trà, được dân trong vùng yêu kính, tôn thờ.
Phụ nữ tỉnh Gyeongsang Nam hái trà
Vào khoảng năm 53 trước công nguyên, ông Ngô Lý Chân đã trồng cây trà đầu tiên ở đây. Vì thế, có truyền thuyết cho rằng, trà Trung Quốc có nguồn gốc từ trà của đỉnh núi Mông. Trước đây, ngay cả hoàng đế cũng không được uống trà mà trà chỉ dùng để cúng thần linh, nhưng ngày nay, mọi người, mọi tầng lớp đều có thể thưởng thức trà.
Theo các tài liệu sớm nhất về trà thì trà có nguồn gốc từ Thời Thần Nông. Thần Nông đi khắp nơi trên đất nước Trung Quốc thử dược thảo tìm phương thuốc trị bệnh. Một hôm, ông phát hiện cây trà có tác dụng tiêu độc.
Vùng khí hậu nhiệt đới và á nhiệt đới rất thích hợp cho cây trà sinh trưởng. Cây trà thích hợp với vùng đất có mưa và có ánh nắng mặt trời chiếu sáng. Nếu nhiệt độ giảm xuống dưới 5 độ C, cây trà sẽ chết cóng.
Tỉnh GyeongsangNam là nơi trồng trà sớm nhất Hàn Quốc. Theo sử sách, vua Heungdeok đã ra lệnh cho ông Kim Daeryom đi sứ sang nhà Đường, Trung Quốc mang cây trà về trồng trên núi Jirisan.
Shizuoka là quê hương của trà ở Nhật Bản với vườn trà rất lớn và nổi tiếng
Shizuoka là quê hương của trà ở Nhật Bản với vườn trà rất lớn và nổi tiếng. Những vườn trà màu xanh ngắt là một trong những cảnh quan đẹp nhất của Nhật Bản.
130 năm trước, Nhật Hoàng Minh Trị đã ra lệnh cho nhiều võ sĩ đến đây trồng trà. Hiện nay, một nửa sản lượng trà của Nhật Bản được sản xuất ở vùng đất này. Khi có những cơn gió thoảng qua, không khí ở Shizuoka đầy hương thơm của trà.
Người Nhật Bản có thói quen thêm âm “O” trước những vật quý, cho nên họ gọi trà là “Ocha”.
Lá trà được hái xong phải qua quá trình làm sạch, sau đó được đưa đến xưởng xử lý. Xưởng chế biến thường nằm gần vườn trà để lá trà vừa thu hoạch xong được chế biến ngay nhằm bảo tồn hương vị.
Sau khi xử lý, người ta sẽ phân loại lá trà theo độ nhuyễn của nó. Lúc này, mọi người có thể pha được ly trà có hương vị thơm ngọt.
Muốn uống trà bạn phải nấu nước sôi trước, sau đó đợi nhiệt độ của nước sôi giảm xuống đến mức thích hợp mới tiến hành pha trà, khi đó vị trà mới tỏa ra. Phương pháp pha trà như thế này có thể xóa bỏ tham niệm, giúp tâm bình tĩnh.
Trà có tác dụng kháng khuẩn, chống ô xi hóa, chống ung thư, và chống lão hóa. Do nó có nhiều lợi ích như thế nên trà được xem là loại thức uống tốt cho sức khỏe. Mỗi ngày, người Nhật Bản uống từ 5 đến 10 ly trà.
Trung Quốc có 6 loại trà cơ bản, được phân loại tùy theo phương pháp sản xuất bao gồm lục trà, hoàng trà, bạch trà, hồng trà, thanh trà và hắc trà. Ngoài ra còn có loại trà đã qua chế biến và ướp hương liệu như trà hoa lài, trà hong khô và nhiều loại trà thanh nhiệt. Đó chỉ là những chủng loại trà lớn, còn nếu phân loại cụ thể của trà thì có hơn một ngàn loại.
Cần phải tuân thủ một số nguyên tắc khi hái trà. Theo qui định, người ta phải hái một nhụy hai lá.
Khi hái trà, người ta phải hái một nhụy hai lá
Để trà có hương vị tự nhiên và thơm ngon thì nhiệt độ và độ ẩm khi chế biến là rất quan trọng. Thông thường nhiệt độ trong máy sấy là 280 độ C đến 300 độ C, chủ yếu là phải duy trì được màu xanh biếc của trà.
Bạn phải dùng tất cả các giác quan để cảm nhận trà. Bạn phải cảm nhận được hương vị của trà trong miệng và trong cổ họng. Lá trà rất dày, có một chút vị chát, và vị ngọt. Đây chính là điều quan trọng khi uống trà.
Trà là quà tặng của tự nhiên cho nhân loại, và nhân loại không ngừng sáng tạo phương pháp tốt nhất để thưởng thức trà. Khi pha trà, ấm nước nóng rót vào bình phải để ở vị trí khá cao vì như thế trà mới tỏa ra hết hương thơm và màu sắc độc đáo.
Trà đã lên men là loại trà được yêu thích nhất ở Trung Quốc bao gồm hồng trà, trà ô long và trà phổ nhĩ. Những loại trà này có tác dụng giảm mỡ trong cơ thể. Hương thơm thanh dịu của trà phản ánh văn hóa ẩm thực thích ăn những món ăn có nhiều dầu mỡ của người Trung Quốc.
Con người cũng có thể dùng một tách trà để biểu đạt tâm ý, tình cảm
Việc dâng trà cũng thể hiện lòng kính trọng. Khi khách uống trà phải thưởng thức được hương thơm của trà. Hương vị của trà làm người uống tỉnh thần, và con người cũng có thể dùng một tách trà để biểu đạt tâm ý, tình cảm.
Khi uống trà bạn phải cảm nhận bằng tất cả các giác quan, như âm thanh rót trà, hương thơm, màu sắc, hương vị của trà và cả cảm nhận về tách trà.
Người Trung Quốc sản xuất rất nhiều loại trà lên men. Người Nhật Bản rất chú trọng đến màu sắc của trà nên họ có nhiều loại trà hấp. Người Hàn Quốc thích trà đã sấy. Lá trà sau khi sấy xong sẽ mất vị chát, nên người ta đem lá trà sấy và vò nhiều lần để có loại trà chất lượng tốt, thơm ngọt tuyệt vời.
Trà vốn có nhiều ý nghĩa, và tách trà cùng dụng cụ uống trà cũng thể hiện tinh thần của người uống trà.
Tách trà thể hiện tinh thần của người uống trà
Người Nhật Bản rất chú trọng tinh thần lúc uống trà. Trong mỗi tách trà hàm chứa những ý nghĩa khác nhau.
Tách trà là dụng cụ để uống trà, và cũng là phương tiện để biểu thị sự tôn kính. Người chế tạo tách trà phải ban cho nó một tinh thần. Người thợ thủ công đã tạo cho đất sét một sự sống, còn người uống trà sẽ tạo sự sống cho tách trà.
Trà đạo Nhật Bản lấy gốm Hàn Quốc làm gốc. Năm 1592, người Nhật Bản đã đưa nhiều thợ gốm Hàn Quốc về đất nước mình để phát triển ngành nghề gốm sứ. Vì thế, có thể nói rằng, sản phẩm gốm của Hàn Quốc chính là nền tảng cho ngành gốm của Nhật Bản.
Người Nhật uống trà theo lễ nghi, được gọi là “canh” của trà. “Canh” tức là nước nóng. Hiện nay, chỉ còn một số ít người thưởng thức trà theo phong cách trà đạo xưa kia. Người ta chỉ thưởng thức, tuân thủ nghi thức trà đạo trong những quán trà đặc biệt.
Bộ dụng cụ trà Matcha
Người ta dùng “chổi trà” để trộn đều bột trà làm thành trà Matcha. Chủ nhà sẽ mời khách ly trà thơm nồng này. Người tham gia hội trà phải tuân thủ các trình tự và phong cách lễ nghi từ thái độ, cách pha trà, uống trà, dùng trà cụ đến việc giao tiếp với nhau.
Chổi trà
Việc dùng “chổi trà” cũng phải theo quy định, phải cầm cây “chổi trà” thẳng, quay một vòng tách trà, sau đó khuấy thật nhanh.
Bột trà Matcha
Dùng chổi trà khuấy bột trà tạo thành trà Matcha
Khi uống trà, bạn phải dùng tay phải nâng đỡ phần bên phải của cái tách, để tỏ thái độ cảm kích bạn phải cầm rất nhẹ nhàng. Sau đó chuyển ¼ cái tách vào người đưa lên ngửi hương vị trà. Lúc uống trà không được phát ra tiếng đến khi hết tách trà. Sau khi uống xong mới có thể nói lời cám ơn bằng cách thể hiện âm thanh cho biết ly trà ngon, tức là uống xong mới có thể phát ra tiếng để biểu thị là trà đã hết.
![]()
Khi uống trà, bạn phải dùng tay phải nâng đỡ phần bên phải của cái tách, để tỏ thái độ cảm kích bạn phải cầm rất nhẹ nhàng
Ở vùng Uji, Kyotobu, trà là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của người dân địa phương. Ở vùng đất này bạn sẽ cảm nhận được văn hoá trà phát triển mạnh mẽ trong cuộc sống của người Nhật Bản. Có nhiều sản phẩm làm từ trà như kem matcha, mì sợi trà. Người dân vùng đất này cũng rất thích uống trà, và dùng trà trong các món ăn.
Uống trà là một phần quan trọng trong cuộc sống của người Nhật Bản. Trà của họ không chỉ mang nét đẹp truyền thống mà vẫn có tính nghệ thuật hiện đại.
Khi uống trà Trung Quốc trước hết phải “thanh tẩy” tức là dùng nước nóng rửa sạch ly trà. Sau đó, người pha trà dùng nước ấm để thưởng thức trà. Người Trung Quốc cho rằng, làm như thế mới thưởng thức được nguyên chất, nguyên vị của ly trà.
Khi uống trà Trung Quốc trước hết phải “thanh tẩy” tức là dùng nước nóng rửa sạch ly trà
Người Bắc Kinh rất thích uống trà hoa lài. Do vườn trà Trung Quốc cách Bắc Kinh rất xa nên họ khó có dịp uống được trà tươi nên từ đó, họ thêm hoa vào trong trà. Ngược lại, người Nhật Bản không thích thêm mùi hương nào khác vào trà nên trên nắp chén trà lưu lại rất ít hương vị.
Uống trà lễ ở Trung Quốc là thưởng thức hương vị trên nắp chén trà trước. Khi uống, họ sẽ dùng nắp chén trà đẩy lá trà sang một bên.
Uống trà lễ ở Trung Quốc là thưởng thức hương vị trên nắp chén trà trước
Người Trung Quốc đã dùng phương pháp mới để thúc đẩy văn hoá trà phát triển. Họ dạy cho những người trẻ tuổi uống trà, như thế, văn hoá trà được truyền cho thế hệ sau một cách rất tự nhiên.
Người Trung Quốc thường uống ba ngụm nhỏ trà, trong lúc uống không được phát ra âm thanh. Ngoài việc học uống trà lễ, họ còn học “trà lạc” tức là chỉ việc nghe nhạc trong lúc uống trà. Người Trung Quốc xem âm thanh và cảm giác tự nhiên là “trà lạc”.
Trà cùng tồn tại trong thế giới tinh thần. Nó có thể giúp con người tỉnh táo, làm thanh khiết tâm linh. Mọi người dùng trà để trấn an tinh thần. Nơi nào có văn hóa nơi đó sẽ có trà, mà tự nhiên bao la là đặc tính của trà.
Khi uống trà người Hàn Quốc rất thích nhìn màu sắc của trà, dùng mũi ngửi hương thơm của trà, dùng tay cảm nhận độ ấm của tách trà, tức là thưởng thức trà bằng ngũ quan.
Nhân loại từ khi có sự sống đã có nhu cầu về thức uống nên trong lịch sử luôn có trà. Một tách trà có thể phản ánh văn hóa của các nước Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản. Chỉ là lá trà đơn giản nhưng chúng ta có thể cảm nhận được sức sống, lịch sử và cả văn hóa. Một tách trà có thể bao hàm cả tự nhiên. Trà làm con người trải nghiệm một thế giới tinh thần khác. Một tách trà cũng có thể làm người ta cảm nhận được cuộc sống như dòng nước chảy. Trong một thế giới đang chuyển biến không ngừng thì một tách trà có thể giúp bạn tìm được sự bình yên.
Hoa Nhi
THVL




















Trả Lời Với Trích Dẫn
Bookmarks