[Giới thiệu] Mochitsuki hay tục giã bánh dày của người Nhật

[Kasumi]

Ai thích ăn đồ nếp hẳn không thể không thích những chiếc bánh dày vừa thơm vừa ngậy, ăn hơi dai dai và có rất nhiều loại nhân ngọt mặn. Bánh dày thường được ca ngợi ở Việt Nam là bánh dày Quán Gánh, bánh dày Hải Dương. Quê hương của bánh dày Việt Nam là Đền Hùng với truyền thuyết bánh trưng bánh dày. Cổ loa thì chỉ làm bánh dày vào ngày lễ và hoàn toàn theo cách thủ công truyền thống, ngày 10 tháng 10 âm lịch hàng năm nếu về Cổ loa hẳn ai có quê cũng rộn ràng vì tiếng chày giã bánh vang khắp làng.Hôm nay chúng ta sẽ khám phá thêm về bánh dầy nhưng không phải ở Việt Nam đâu nhé !

Bánh dày Quán Gánh – thường nhân đỗ xanh ngọt hoặc mặn


Bánh dày không nhân, kẹp giò chả

Hôm nay chúng tôi sẽ giúp các bạn tìm hiểu về sự khác biệt “văn hóa bánh dày” giữa Nhật Bản và Việt Nam nhé!

Phong tục giã bánh giày không biết ra đời từ bao giờ, có lẽ cũng mơ hồ như truyền thuyết bánh chưng bánh giày của Việt Nam ta vì trong những bức tranh rất cổ cũng đã thấy hình ảnh của phong tục này.

Tranh làm bánh dày của quân lính thời xưa

Giã bánh dày tiếng Nhật gọi là Mochitsuki, cũng có khi được viết là Motitsuki. Nhưng theo đối chiếu ngữ nghĩa thì Mochitsuki có vẻ đúng chính tả hơn. Vì Mochitsuki là một từ ghép giữa mochi (bánh làm từ gạo nếp) và từ tsuki (giã); tức là Mochitsuki là loại bánh nếp được làm bằng cách giã. Ở Nhật Mochitsuki đã trở thành một nghi lễ, một nét văn hóa truyền thống được lưu giữ cho đến tận ngày nay và hàng năm đều có Mochitsuki trong các dịp lễ tết hoặc lễ mừng mùa màng bội thu.

Giã bánh dày trên phố


Bánh dày Nhật Bản

Các dịp hay có trình diễn hoặc thi giã bánh dày là các lễ hội, đặc biệt là dịp cuối năm, trước khi sang năm mới. Vì quan niệm của người Nhật cho rằng ăn bánh dày trong năm mới là để cầu mong sự may mắn, sức khỏe trong năm tới. Mặt khác, một kiểu bánh dày đại bự sẽ được bày lên một cái kệ, để trong nhà thờ cúng thần linh. Loại bánh cho năm mới này người ta gọi là Kagami Mochi.

Kagami mochi bao gồm 2 chiếc bánh dày, một to ở dưới và một nhỏ ở trên

Khi bày lên kệ, người Nhật sẽ đặt lên trên cùng một quả cam. Cái tên kagami xuất phát từ quan niệm cho rằng hình ảnh của Nhật Bản ngày xưa là hình tròn.

Ngoài ra giã bánh dày còn được tổ chức biểu diễn hoặc thi trong các lễ hội. Các nhà làm bánh truyền thống sẽ cử người tham gia. Và nếu đạt giải, danh tiếng của tiệm bánh sẽ nổi tiếng không kém một tiệm sushi ngon.
Đôi khi lễ hội kiểu này cũng được tổ chức trong cộng đồng người Nhật ở nước ngoài.

Lễ khai mạc


Mochitsuki Matsuri 08 tại San PauLo

Mong rằng trong số chúng ta sẽ có dịp được tham dự giã bánh dày một lần trong đời.Chúng tôi tin rằng đó là một hương vị tuyệt vời không lẫn với bất kỳ loại bánh nào bạn từng ăn, vì khi còn nóng bánh dày mang một sắc thái hoàn toàn khác với những loại được bày bán ngoài hàng đấy. Và hãy thử ăn theo phong cách Nhật Bản xem sao nhé!

Theo duhoc.viet-sse

[KHA]

Ôi sao kiểu giã bánh đó giống ở quê mình thế

[Kasumi]

Cách ăn bánh dày ở Nhật rất phong phú. Bánh dày có thể được ăn với canh, ăn với nước xúp, hoặc nướng… Nếu ai đã từng đọc truyện “Yashi – đầu bếp thiên tài” chắc sẽ nhớ đến món canh bánh dẻo trong cuộc thi toàn quốc, đấy chính là món bánh dày mà ta đang nhắc tới đấy.

“Hướng dẫn sử dụng”:

Cách ăn bánh dày ở Nhật rất phong phú. Bánh dày có thể được ăn với canh, ăn với nước xúp, hoặc nướng… Nếu ai đã từng đọc truyện “Yashi – đầu bếp thiên tài” chắc sẽ nhớ đến món canh bánh dẻo trong cuộc thi toàn quốc, đấy chính là món bánh dày mà ta đang nhắc tới đấy. Hoặc như trong Doraemon, chỉ vì thích loại bánh này mà cậu lười Nobita đã tình nguyện xắn tay áo bước vào công cuộc cày cấy, để rồi mỗi người chia nhau tới hơn trăm cái bánh mà vẫn còn tranh nhau một cái lẻ.

Cách thứ nhất: xúp bánh dày

Xúp bánh dày có 2 loại: Oshiruko (ozenzai) và Zōni.

Shiruko (汁粉) hay còn gọi là oshiruko (お汁粉) – “o” (お) ở phía trước từ shiruko là biểu hiện nghĩa trang trọng, là món tráng miệng, vị ngọt truyền thống của Nhật Bản. Shiruko thường được ăn vào mùa đông vì nó giúp người Nhật làm nóng cơ thể. Có thể tưởng tượng Shiruko là một loại chè đặc được nấu bằng đậu đỏ.

Phân loại shiruko bánh dày theo cách nấu. Thứ nhất là đậu được ninh nhừ rồi đánh bằng muôi cho hạt đậu nhuyễn ra. Sau khi cho đường vừa ngọt, chè đậu đỏ sẽ được múc ra bát có bánh dày. Cũng như ở trên; shiruko là chè đậu đỏ ăn với bánh dày nhưng không phải chỉ có loại này mới là shiruko đâu nha. Shiruko còn mấy loại khác nữa.

Khi ăn shiruko, người ta thường ăn kèm với một món chua hoặc mặn vì shiruko rất ngọt. Tuy vị ngọt có thể giúp loại bỏ mệt nhọc nhưng không phải ai cũng giống Okita nên người Nhật thường ăn một món có vị khác sau đó. Chủ yếu là umeboshi hoặc shiokombu.

Umeboshi – mơ mặn.


Một loại shiokombu – dưa chua.


Loại shiruko bánh dày thứ hai chỉ làm vỡ hạt đậu.

Có một loại tương tự như shiruko là zenzai (善哉、ぜんざい).
Zenzai gần giống shiruko, chỉ khác là ít nước hơn; đôi khi người ta ăn khô hoàn toàn và ăn với đá bào nữa. Ở mỗi vùng miền zenzai lại có những hình thái, hương vị khác nhau.

Zenzai lạnh.


Zenzai vùng Kanto.


Zenzai vùng Kansai.

Đôikhi bánh dày còn được ăn chung với mì udon. Người ta gọi loại này là Chikara udon (nghĩa là “siêu udon”). Nhưng loại này chủ yếu được làm từ bột khô hơn là giã xôi như bánh dày nên không tính là canh bánh dày.

Loại canh bánh dày thứ hai là Zōni (雑煮), gọi trang trọng là o-zōni.
Loại canh bánh này đặc biệt được dùng vào dịp năm mới để cầu mong sự may mắn và sức khỏe. Một số vùng như Kagawa thì shiruko cũng được dùng như Zōni.

Zōni

Zōni được cho là bắt nguồn từ cách nấu của tầng lớp Samurai ngày xưa. Là món ăn được nấu ở chiến trường, kèm theo một số loại rau, củ và thức ăn khô. Cũng có khi người ta cho cả gà, cá, thịt băm viên, bột ớt… vào Zōni.

Cách thứ 2:

Kinako mochi – loại bánh dày bọc đỗ. Ở ngoài vỏ bánh sẽ được bọc một lớp bột đỗ tương sau khi bánh dày được nướng và ngâm vào hỗn hợp của nước tương, nước và đường.

inako

Cách thứ 3:

Chắc cách này sẽ nhiều bạn phải thốt lên “à, tưởng gì” đây. Vì cách này đã được các cậu bạn ở trường ninja dùng để dụ địch đấy. Đó chính là món bánh dày nướng, loại Maru mochi là bánh dày nướng có dạng tròn, và là bánh tươi.

Maru mochi


Loại bánh dày khô đóng gói nướng gọi là Kirimochi hoặc kakumochi.


Bánh dày rong biển nhân ngọt.

Bánh dày có một nhược điểm là rất dễ bị cứng nếu để qua đêm. Cách ăn bánh dày nướng như thế đúng là cứu cánh tuyệt hảo cho loại bánh này.

Theo duhoc.viet-sse