Không có chiếc xe hơi nào đỗ tại garage Sở cảnh sát Ofunato, thay vào đó là hàng trăm chiếc két sắt đựng tiền được tìm thấy sau sóng thần.
Nhiều két sắt bị sóng cuốn ra biển rồi dạt vào bờ.
Số két sắt này bị sóng cuốn ra biển rồi đánh dạt vào bờ. Cảnh sát đang nỗ lực tìm kiếm chủ nhân của chúng. Trong số những két sắt đó, chắc chắn có nhiều chiếc cất giữ tiền tiết kiệm cả đời của ai đó - điều thường thấy ở Nhật, đặc biệt là rất nhiều người già vẫn giữ tiền tại nhà. Theo một ước tính, Nhật Bản có số tiền yên trị giá 350 tỉ USD không được lưu hành. Thậm chí, ở Nhật còn có cả một thuật ngữ dùng để gọi số tiền này, đó là "tansu yokin", có nghĩa là "tiền tiết kiệm trong tủ".
Đúng 1 tháng sau trận động đất, sóng thần tồi tệ, những đống đổ nát, bùn rác vẫn còn ngổn ngang ở khu vực bị thảm họa thiên nhiên tấn công. Và trong đống ngổn ngang ấy, người ta ngày càng tình cờ phát hiện được nhiều tiền mặt và két sắt bị khóa chặt dạt vào bờ.
Tại khu vực Ofunato và những thành phố lân cận khác, cảnh sát giờ đây lại phải đối mặt với nhiệm vụ quản lý số tài sản được tìm thấy sau sóng thần này.
"Đầu tiên, chúng tôi để tất cả két sắt trong văn phòng" - ông Noriyoshi Goto, người đứng đầu Ban Tài chính của Sở Cảnh sát Ofunato, đơn vị chịu trách nhiệm quản lý số tài sản thất lạc, nói. "Nhưng vì có quá nhiều két sắt nên chúng tôi buộc phải di chuyển chúng".
Goto không thể xác định được đơn vị ông đã tìm được bao nhiêu két sắt, chỉ biết rằng đã có hàng trăm chiếc được tìm thấy, và mỗi ngày lại có thêm nhiều chiếc nữa.
Xác định chủ sở hữu của những két sắt này đã là khó, nhưng còn khó hơn, thậm chí gần như không thể xác định được ai là chủ nhân của số tiền mặt tìm thấy trong phong bì, túi không dấu, hộp và đồ nội thất.
Yasuo Kimura, 67 tuổi, cho rằng mình là một trong những người may mắn. Trận sóng thần đã cuốn trôi và phá hủy căn nhà của ông ở Onagawa, cách phía nam Ofunato khoảng 50km. Ông cùng người cha 90 tuổi sống sót sau cơn đại địa chấn, và ông vẫn còn tiền trong ngân hàng.
Tuy nhiên, không phải nhiều người giữ tiền tiết kiệm trong ngân hàng như ông Kimura - người cũng từng là một nhân viên ngân hàng trước đây. "Tôi đã thuyết phục nhiều người cất tiền ở ngân hàng, nhưng họ lại nghĩ rằng để tiền ở nhà an toàn hơn".
Số két sắt tìm thấy riêng ở Ofunato cũng là một sự phản ánh trung thực cho tình trạng dân cư khu vực này: Ở tỉnh Iwate có đến gần 30% dân số trên 65 tuổi.
Cũng giống như ở Iwate, sở cảnh sát Miyagi cũng báo cáo thu thập được rất nhiều két sắt và tiền mặt. "Rất nhiều người trong số họ giữ tiền ở nhà như một thói quen và sự tiện lợi" - Koetsu Saiki thuộc Ban tài chính Sở cảnh sát tỉnh Miyagi nói. Thực tế này một phần là do tỉ lệ lãi suất ngân hàng thấp, ít khuyến khích người dân gửi tiết kiệm. "Khi cần tiền, họ thích lấy tiền ngay ở nhà. Không phải là họ không tin tưởng vào ngân hàng, nhưng có rất nhiều người thấy không thoải mái phải sử dụng ATM, đặc biệt là người già".
Theo một báo cáo của ngân hàng trung ương Nhật Bản năm 2008, hơn 1/3 số tiền mệnh giá 10.000 yen (118 USD) phát hành không được lưu thông, tương đương khoảng 30 nghìn tỉ yen hoặc 354 tỉ USD.
Chính phủ Nhật Bản tính toán rằng, trận động đất, sóng thần gây thiệt hại lên tới 309 tỉ USD. Con số trên bao gồm những tổn thất trực tiếp của số nhà cửa, đường sá và hạ tầng bị hư hại. Nhưng con số đó chưa tính đến thiệt hại tài sản cá nhân, trong đó có số tiền mặt bị cuốn trôi theo dòng nước dữ.
Với con số hơn 25.000 chết và mất tích, sẽ có rất nhiều két sắt trở thành vô chủ. Theo luật pháp Nhật, chính quyền phải lưu giữ số tài sản tìm được trong vòng 3 tháng. Nếu chủ nhân của chúng không xuất hiện trong thời gian này, người tìm thấy sẽ có quyền sử dụng số tài sản đó, trừ khi nó có nhận dạng cá nhân chẳng hạn như sổ địa chỉ. Nếu cả chủ sở hữu lẫn người tìm thấy không nhận, chính phủ sẽ tiếp quản số tài sản này.
Nhưng tất cả những người sống sót và đang tìm kiếm để lấy lại tiền sẽ cần phải cung cấp bằng chứng, chẳng hạn như mã mở két sắt hoặc chứng minh số tài liệu bên trong két là của mình.
Đến nay, mới chỉ có khoảng từ 10-15% những đồ có giá trị tìm thấy trong đống đổ nát của sóng thần đã được trả lại cho chủ nhân - quan chức tỉnh Miyagi và Iwate nói. Thay vì chờ đợi, cảnh sát tỉnh Iwate đang xem xét một biện pháp chủ động hơn, đó là họ sẽ mở két để xác định chủ sở hữu của chúng.
Và trong những ngày tới, chắc chắn sẽ còn nhiều két sắt hoặc những đồ vật có giá trị tiếp tục được tìm thấy trong bãi rác khổng lồ sau sóng thần.
Vân Anh (Theo AP)
Bookmarks