[17.12.2013] Tiêu điểm: Việt Nam và Cộng đồng Kinh tế ASEAN

[HuG_To_HuG]

Tại Hội nghị thượng đỉnh đặc biệt Nhật Bản-ASEAN vừa diễn ra ở Tokyo, Nhật Bản cam kết hỗ trợ gần 20 tỷ USD vốn ODA trong 5 năm, để giúp ASEAN đạt được mục tiêu Cộng đồng Kinh tế ASEAN vào năm 2015. Tại buổi tiếp Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng bên lề hội nghị, Thủ tướng Nhật Bản cam kết hỗ trợ Việt Nam các khoản cho vay mới, trị giá 1 tỷ USD, để xây dựng đường cao tốc và cảng.

Trong mục Tiêu điểm hôm nay, đài NHK phỏng vấn Giáo sư Trần Văn Thọ của Đại học Waseda về những mặt Việt Nam cần nỗ lực khi tham gia Cộng đồng Kinh tế ASEAN, và sự hỗ trợ của Nhật Bản.

Hỏi:
Theo Giáo sư, Việt Nam nên làm gì để có thể tham gia có hiệu quả vào Cộng đồng kinh tế ASEAN?

Đáp:
Về Cộng đồng ASEAN thì có 3 nội dung chính: Thứ nhất, bãi bỏ hàng rào thuế quan và phi thuế quan để tiến tới thị trường chung. Các nước đi trước đã hoàn thành chương trình này, riêng các nước mới gia nhập thì trễ hơn. Thứ hai, xúc tiến tự do hóa về dịch vụ, về đầu tư và di chuyển lao động lành nghề giữa các nước trong khối. Các lĩnh vực này khó thực hiện hơn, vì đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ hơn về luật lệ, chính sách. Thứ ba, xúc tiến đầu tư hạ tầng trong mỗi nước và giữa các nước để tạo sự liên kết trong khối. Nội dung này tương đối tiến triển.

Về việc Việt Nam cần làm gì để tham gia có hiệu quả, thì có 2 điểm cần nhấn mạnh: Thứ nhất, phải nhanh chóng củng cố tăng cường sức cạnh tranh của hàng công nghiệp, trước khi hàng rào quan thuế trong khuôn khổ AFTA bãi bỏ hoàn toàn. Việt Nam chỉ còn hơn 2 năm. Thứ hai, VN cần nhanh chóng tạo điều kiện cho doanh nghiệp VN, kể cả quốc doanh và tư nhân, tham gia vào mạng lưới sản xuất ASEAN. Hiện nay, ở Việt Nam, chủ yếu doanh nghiệp có vốn nước ngoài đang tham gia tích cực vào các mạng lưới sản xuất. Doanh nghiệp có vốn trong nước vẫn yếu.

Hỏi:
Trong quá trình thành lập Cộng đồng Kinh tế ASEAN, một trong những vấn đề lớn là làm cách nào để giúp 4 nước gia nhập ASEAN muộn hơn (là Cambodia, Lào, Myanmar và Việt Nam) theo kịp tiến trình và giải quyết một số trở ngại trong nước. Theo Giáo sư, ở góc độ này, Nhật Bản có thể giúp gì cho 4 nước trên?

Đáp:
Vấn đề lớn nhất của 4 nước mới gia nhập ASEAN là trong khi chưa có sự thống nhất về thị trường trong mỗi nước mà đã phải tham gia vào sự thống nhất của thị trường khu vực. Tình trạng này sẽ làm méo mó cơ cấu kinh tế, gây nên tình trạng cơ cấu hai tầng.

Tại Việt Nam chẳng hạn, doanh nghiệp nhỏ và vừa khó tiếp cận được với vốn. Thị trường lao động cũng còn manh mún. Do đó, các nước như Việt Nam phải nhanh chóng cải cách thể chế, hoàn thiện hành lang pháp lý để thống nhất thị trường trong nước, trước khi hội nhập với thị trường chung ASEAN.

Tự các nước phải lo chuyện này, nhưng Nhật có thể giúp kinh nghiệm về xây dựng thị trường vốn, thị trường lao động chẳng hạn.

Một vấn đề nữa để tham gia mạng lưới sản xuất ASEAN, các nước phải tăng khả năng quản lý hành chính tại các bến cảng, khả năng xử lý các thủ tục hải quan... Nhật Bản có thể giúp các nước này cải thiện hạ tầng phần mềm liên quan đến việc xúc tiến tự do thương mại. Ngoài ra, Nhật có thể chuyển giao công nghệ để tăng sức cạnh tranh hàng công nghiệp tại các nước, giúp các nước mới gia nhập ASEAN đối phó hiệu quả với trào lưu tự do mậu dịch.

NHK WORLD