[23.11.2013] Chàng kỹ sư Nhật đến Việt Nam làm nông dân
Anh chàng kỹ sư Nhật đến Việt Nam làm nông dân: Trong khi bạn bè đã yên vị với nhà lầu, xe hơi, chàng trai Nhật Bản 30 tuổi vẫn ngày ngày cặm cụi cuốc đất, làm vườn tại Việt Nam để mang từng bó rau không thuốc trừ sâu, không phân hóa học đến tận tay người dùng.
Chàng trai sinh năm 1983 Shiokawa Minoru gắn bó với Việt Nam, với công việc làm nông dân Việt nhiều năm nay. Trong thời gian học đại học tại Nhật Bản, Shiokawa được tiếp cận với những bài thảo luận về vấn đề dân số tăng, thiếu tài nguyên, thiếu nước của thế giới, đặc biệt ở những nước kém phát triển. Rất nhiều điều làm chàng sinh viên chuyên ngành bảo vệ môi trường tò mò. Shiokawa quyết tâm đi làm thêm và tiết kiệm tiền đi du lịch nước ngoài, đến tận nơi để “tai nghe mắt thấy” tìm hiểu. Bốn nước mà Shiokawa đặt chân đến là Trung Quốc, Đài Loan, Campuchia và Việt Nam. Khi ấy là hè năm 2004, Shiokawa vừa tròn 21 tuổi.
Đến Việt Nam, Shiokawa ngạc nhiên vì cuộc sống giữa các vùng miền có sự khác nhau rất lớn về cơ sở hạ tầng, về sự giàu có, mức độ phát triển… Ngay TP HCM, bên này và bên kia sông Sài Gòn cũng đã có sự phát triển chênh lệch như hai thế giới biệt lập. Shiokawa cũng cảm nhận có một sự gần gũi, đồng điệu lạ kỳ giữa Việt Nam và Nhật Bản. Cả hai nước có diện tích gần bằng nhau, phần lớn giáp biển, diện tích trải dài Bắc – Nam. Một số địa danh, công trình mà Shiokawa ghé thăm đều ít nhiều có dấu ấn người Nhật.
“Trên chuyến tàu hỏa Bắc – Nam khi ấy, dù Shiokawa không biết tiếng Việt, hành khách đi tàu cũng không biết tiếng Nhật nhưng mọi người có sự giao tiếp rất vui. Mình bắt đầu ấn tượng với nụ cười thường trực của người Việt Nam”, chàng trai tâm sự rành rọt bằng tiếng Việt.
Sau khi về lại Nhật Bản, Shiokawa có dịp được giám đốc một công ty nông nghiệp trình bày dự án về nông nghiệp hữu cơ tại Việt Nam và rủ anh đi làm từ thiện. Qua Việt Nam, anh chịu trách nhiệm tuyển thực tập sinh và dạy tiếng Nhật cho các bạn trẻ người Việt trước khi qua Nhật thực tế. Thời gian đó, anh đi về giữa Việt Nam và Nhật Bản để vừa đảm đương công việc vừa hoàn thành chương trình năm cuối đại học.
Sau 5 năm vận hành dự án, Shiokawa được làm việc trực tiếp với nhiều nông dân Việt Nam, tích lũy được nhiều kinh nghiệm, sẻ chia được nỗi vất vả của công việc của nhà nông. Tháng 7/2010, với diện tích khoảng 1.000 m2 thuê của người dân, Shiokawa tự mình cuốc đất, bắt đầu thử nghiệm mô hình trồng rau hữu cơ. Sản lượng lúc đầu rất ít và mang tính tự cung tự cấp. Hơn nữa, việc đưa ra thị trường lúc đó cũng còn khó khăn do rau hữu cơ có giá thành cao gấp 2-4 lần rau củ bình thường. Qua tìm hiểu, Shiokawa biết được rằng nhu cầu sử dụng rau hữu cơ trong cộng đồng người Nhật nói riêng tại TP HCM rất cao, do mối lo ngại về sự tràn lan các mặt hàng rau nhập không an toàn từ Trung Quốc. Cũng thời gian đó, anh đã kêu gọi được thêm những thực tập sinh từ Nhật trở về có cùng mong muốn làm về nông nghiệp hữu cơ.
Đến năm 2011, những giỏ rau củ xanh tươi, đảm bảo sạch, không thuốc trừ sâu, không phân bón hóa học, tuân thủ những điều kiện môi trường ruộng vườn nghiêm ngặt của Nico Nico Yasai lần đầu tiên được chuyển từ Buôn Ma Thuột xuống TP HCM. Anh nhận đặt hàng của từng hộ gia đình rồi tự mình đứng ra vận chuyển rau vì công ty vận chuyển không biết tiếng Nhật.
Làm nông nghiệp hữu cơ là một công việc gian nan và phụ thuộc nhiều vào các yếu tố tự nhiên như thời tiết, sâu bệnh, dịch hại… Thời gian đầu kinh doanh, anh hầu như không có lợi nhuận, doanh thu không đủ bù vào chi phí đã bỏ ra trong hơn một năm trời. Nhưng tâm huyết với nông nghiệp hữu cơ, anh vẫn kiên trì gắn bó với ước mơ và lựa chọn của mình.
Khi bắt đầu, anh đã phải tự mò mẫm tất cả, kiểu như vừa làm vừa rút kinh nghiệm. Từ cải tạo đất, nghiên cứu cách làm phân bón hữu cơ, xây chuồng gà, ươm cây, cách chăm sóc cây… cho đến việc suy nghĩ cách tìm khách hàng, thị trường tiêu thụ cho các sản phẩm.
Vì thời gian ngắn nên ban đầu anh hướng đến các sản phẩm rau củ mà mọi người thường sử dụng hàng ngày như các loại rau lá (cải cay, cải ngọt, cải thìa, cải cúc, rau muống, mồng tơi,…), các loại củ (cà rốt, cải củ, su hào..), xà lách, măng tây, súp lơ, cà tím, bí đỏ, khổ qua, cà chua, cà tím. Sau khi thành công với các loại rau củ quả này Shio muốn trồng lúa sạch, trái cây sạch…và nhiều thứ nữa. “Tuy nhiên hiện tại việc trồng rau cũng chưa có được tốt nên chắc còn lâu nữa tôi mới làm được những việc muốn làm còn lại” - Shio khiêm tốn chia sẻ.
Thời gian đầu khi chưa đưa sản phẩm ra thị trường, công việc hàng ngày của Shio chủ yếu là làm ngoài vườn. Buổi sáng nghe tiếng gà gáy, ban ngày làm việc với cây cỏ, ban đêm nghe tiếng côn trùng kêu rồi ngủ. Cuộc sống với anh thanh bình và vui vẻ đến lạ. Khi sản phẩm bắt đầu được bán ra thị trường thì Shio luôn suy nghĩ làm sao mang cho khách hàng dịch vụ tốt nhất có thể trong khả năng của mình.
Gần đây, anh thường xuyên gặp gỡ mọi người, đặc biệt là những người quan tâm đến nông nghiệp hữu cơ. Shio mong muốn có thể xây dựng hệ thống, liên kết những người làm nông nghiệp hữu cơ với nhau. Theo Shio, việc gặp gỡ liên kết với các nông dân sản xuất để mở rộng sản xuất và tăng chủng loại rau cung cấp cho khách hàng.
Nhận lương như một nhân viên bình thường
Nhớ lại lần đầu tiên thu hoạch và bán những sản phẩm rau củ sach ra thị trường, Shio cho biết anh vừa vui vừa ngạc nhiên. Vui vì bản thân đã từng bước thực hiện được dự án hằng ấp ủ, ngạc nhiên vì không cần dùng đến hóa chất mà mình vẫn tạo ra được những sản phẩm chất lượng như thế.
Hiện tại, dù là chủ của nông trường trồng rau củ tại thành phố Buôn Mê Thuột, tỉnh Đăk Lăk nhưng cho biết anh chỉ nhận lương hằng tháng như những nhân viên bình thường khác. Shio nói thêm: “Doanh thu bán hàng chúng tôi ưu tiên cho người nông dân trồng rau. Vì trồng rau hữu cơ vất vả, nếu được thu nhập quá thấp thì họ sẽ nản. Tôi hài lòng với cuộc sống hiện tại. Tôi cũng không có nhiều nhu cầu cho riêng bản thân. Chỉ cần tôi còn có thể tiếp tục theo đuổi niềm đam mê của mình thì đó là điều tốt nhất rồi”.
Tháng 3 năm 2012, Shio được chuẩn đoán là bị bệnh lao và phải điều trị gần một năm. Đó là quãng thời gian khó khăn vì lúc đó việc bán hàng chỉ mới bắt đầu, nhưng may mắn là nhân viên và mọi người xung quanh đã giúp đỡ anh rất nhiều. Vốn tiếng Việt cũng là tự Shio mày mò và học hỏi từ những người bản xứ, chính sự thân thiện và cởi mở của con người nơi đây khiến chàng thanh niên Nhật Bản luôn xem Việt Nam là quê hương thứ hai của mình.
Hiện tại, Shio đã cố gắng tìm cách mở rộng thị trường rau củ sạch của mình ra khắp cả nước, thậm chí là cả nước ngoài. Anh chia sẻ thêm: “Tôi yêu thích việc làm nông đặc biệt là nông nghiệp hữu cơ mà tôi đang làm. Nó đem lại điều tốt đẹp cho mọi người, cho môi trường. Nếu làm ở Việt Nam thành công có thể tiếp theo tôi sẽ đi Lào, Campuchia hoặc một nước nào đó để bắt đầu lại”. Hiện với 5.000 m2 đất sản xuất, mỗi ngày Shiokawa cung ứng khoảng 100 kg rau sạch các loại đến người tiêu dùng ở Việt Nam.
Xin được chúc cho dự án của chàng trai Nhật sẽ thành công và được nhân rộng nhiều hơn nữa.
