(VnMedia) - Cuộc khủng hoảng ngoại giao tồi tệ nhất kể từ năm 2005 giữa Trung Quốc và Nhật Bản đang gây rủi ro lớn cho mối quan hệ thương mại trị giá 340 tỷ USD giữa hai nền kinh tế lớn này.
Một chiếc ô tô Nhật bị những người biểu tình tại Trung Quốc đập phá.
Thiệt hại nhiều như động đất
Các tập đoàn lớn của Nhật Bản là Toyota Motor, Honda Motor và Panasonic đã lần lượt công bố thiệt hại trong hoạt động kinh doanh của họ tại Trung Quốc, khi hàng ngàn người tại hơn 12 thành phố biểu tình phản đối việc Nhật Bản công bố mua lại các hòn đảo tranh chấp giữa hai nước. Những người biểu tình đã kêu gọi tẩy chay hàng hoá Nhật Bản, thậm chí một số cửa hàng bán đồ Nhật đã bị tấn công.
Những căng thẳng leo thang giữa Trung Quốc và Nhật Bản đang cản trở những nỗ lực của các nhà làm chính sách để củng cố sự tăng trưởng của những nền kinh tế lớn nhất châu Á khi cuộc khủng hoảng nợ châu Âu đang làm suy giảm hoạt động xuất khẩu.
Hiệp hội buôn bán ô tô Trung Quốc cho biết những người biểu tình gây thiệt hại cho các hãng ô tô Toyota, Honda và Nissan ở Trung Quốc nhiều hơn cả trận động đất ở Nhật Bản hồi tháng 3 năm 2011.
Liu Li-Gang, một nhà kinh tế của ngân hàng ANZ từng làm việc cho Ngân hàng Thế giới nhận xét, về mặt kinh tế, Nhật Bản phải dựa vào Trung Quốc nhiều hơn là Trung Quốc dựa vào Nhật Bản. Trong sự việc lần này, Nhật Bản sẽ là nước chịu thiệt thòi nhiều hơn.
Năm 2011, Trung Quốc là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Nhật Bản, trong khi Nhật Bản là thị trường xuất khẩu lớn thứ 4 của Trung Quốc. Tổng lượng hàng Trung Quốc xuất sang Nhật Bản là 148,3 tỷ USD, và tổng lượng hàng Trung Quốc nhập từ Nhật BẢn là 194,6 tỷ USD, theo số liệu từ hải quan Trung Quốc.
Tranh chấp đảo
Hồi tháng 4, Thị trưởng Tokyo Shintaro Ishihara đã châm ngòi cho sự tranh chấp khi tuyên bố có thể sử dụng công quỹ để mua lại các hòn đảo, thường được Trung Quốc gọi là Điếu Ngư còn Nhật Bản gọi là Senkaku, từ chủ sở hữu tư nhân. Căng thẳng leo thang khi chính phủ Nhật phê duyệt việc mua lại các hòn đảo với giá 2,05 tỷ yên (26 triệu USD) hôm 11/9. Trung Quốc tuyên bố không chấp nhận hành động nói trên.
Doanh số bán ô tô Nhật Bản tại Trung Quốc đã giảm trong tháng qua, trong khi vẫn tăng hơn 10% ở Đức, Mỹ và Hàn Quốc, theo Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc. Trung Quốc là thị trường tiêu thụ ô tô lớn nhất thế giới.
Toyota và Honda cùng cho biết một số đại lý của họ tại thành phố Thanh Đảo đã bị lửa huỷ hoại. Nhiều đại lý ô tô Nhật khác tại Trung Quốc đã đóng cửa sau khi một số cửa hàng bị tấn công và huỷ hoại tài sản. Những người biểu tình ở Thanh Đảo thậm chí đã cướp phá một số siêu thị và cửa hàng bán hàng Nhật.
Cổ phiếu của Ajisen China, một chuỗi nhà hàng mì ramen Nhật tại Trung Quốc đã giảm mạnh xuống mức thấp nhất trong 4 tháng. Cổ phiếu của công ty điều hành chuỗi siêu thị Jusco cũng giảm thấp nhất trong 3 tháng.
Tại thành phố Quảng Châu, cảnh sát cho biết họ đã ngăn chặn 7 người phá hoại một chiếc ô tô thương hiệu Nhật và bắt giữ 3 người khác đập phá một cửa hàng hôm 16/9. Thành phố Tây An đã cấm biểu tình tại một số khu vực và cho biết bất cứ sự phá hoại nào nhân danh "lợi ích quốc gia" cũng là bất hợp pháp, theo thông báo trên website của Sở an ninh.
Panasonic hôm qua cho biết họ đã tạm thời đóng cửa các nhà máy ở Thanh Đảo, Tô châu và Chu Hải. Canon cũng cho biết họ đã đóng cửa hai nhà máy ở QUảng Đông và một nhà máy ở Giang Tô để đảm bảo an toàn cho công nhân.
Sự kiện Mãn Châu
Ngày mai, 18/9 là ngày kỷ niệm 81 năm Sự kiện Mãn Châu, diễn ra năm 1931, khi quân Nhật cho nổ tung một tuyến đường sắt ở Mãn Châu để lấy cớ xâm lược đông bắc Trung Quốc.
Chắc chắn sẽ có thêm những cuộc biểu tình diễn ra trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng kinh tế quý 2 của Trung Quốc đang ở mức chậm nhất trong 3 năm gần đây.
Trước đây, năm 2005, những người biểu tình cũng đã từng kêu gọi tẩy chay hàng hoá Nhật Bản trong sự kiện sách giáo khoa của Nhật Bản đã giảm nhẹ hành động "xâm lược" các nước châu Á của Nhật Bản trong thời kỳ chiến tranh. Vụ việc đã khiến các nhiều công ty cân nhắc lại kế hoạch đầu tư vào Trung Quốc
Tuy nhiên, năm 2006, hàng hoá Nhật nhập khẩu vào Trung Quốc vẫn tăng 15,2%, gần gấp 3 tốc độ tăng của năm trước.
Những mối liên hệ về thương mại và kinh tế của hai nền kinh tế lớn thứ hai và thứ ba thế giới đang ngày càng gắn kết. Chính vì thế, căng thẳng leo thang giữa hai bên sẽ là đòn mạnh vào nền kinh tế châu Á cũng như thế giới vốn đang chịu nhiều sóng gió.
Dương An - (theo Bloomberg)
Trả Lời Với Trích Dẫn
Bookmarks