[23.03.2012] FTA Đông Bắc Á đang định hình?
(Tamnhin.net) - Chính phủ Nhật Bản ngày 22/3 đã xác nhận việc Tokyo, Seoul và Bắc Kinh thỏa thuận ký kết hiệp ước về hợp tác đầu tư. Theo đánh giá của giới chuyên viên, thỏa thuận hiệp ước này sẽ là cơ sở cho sự hình thành khu vực thương mại tự do ba bên.
Tại một cuộc họp báo ở Tokyo, Chánh văn phòng nội các Nhật Bản Osamu Fujimura cho biết động thái này không chỉ có ý nghĩa kinh tế mà cả về chính trị, nhằm mục tiêu tăng cường quan hệ giữa Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc. Ba nước dự định ký thỏa thuận đầu tư trong tương lai gần. Những động thái tiếp theo sẽ được thực hiện vào giữa tháng Năm năm nay. Theo kế hoạch, tại Bắc Kinh các nhà lãnh đạo của Trung Quốc, Hàn Quốc Nhật Bản sẽ hội đàm và công bố khởi động đàm phán về khu vực thương mại tự do ba bên.
Ý tưởng lập khu vực thương mại tự do với sự tham gia của ba nước nói trên đã nảy sinh hồi đầu những năm 2000. Năm năm qua, đã diễn ra những buổi tham vấn hợp tác về đầu tư. Cuộc khủng hoảng toàn cầu thúc đẩy nhanh hơn tiến trình này. Giữa tầng lớp chính trị và kinh doanh hàng đầu của ba nước đã gia tăng nhận thức về lợi ích vận dụng những ưu thế lẫn nhau để cùng khắc phục khó khăn kinh tế. Hơn thế, điều này còn giúp họ giữ khoảng cách nhất định với nền kinh tế Mỹ đang bấp bênh. Không phải ngẫu nhiên mà Tokyo, Seoul và Bắc Kinh ngày càng tích cực thảo luận về các ý tưởng thay thế đô la Mỹ bằng đồng tiền quốc gia trong thanh toán kinh doanh. Loại bỏ rào cản đối với thương mại lẫn nhau còn là điều đặc biệt cần thiết và quan trọng, sau khi Trung Quốc đã ký kết thỏa thuận thương mại tự do với ASEAN và việc thỏa thuận khung giữa hai bên eo biển Đài Loan cũng bắt đầu hiệu lực. Các công ty Hàn Quốc và Nhật Bản rơi vào vị trí kém thuận lợi hơn so với những đối thủ cạnh tranh ở Đài Loan và doanh nhân từ các nước ASEAN.
Ký kết một thỏa thuận thương mại ba bên về thương mại tự do trên thực tế là sự hình thành một cơ chế hội nhập lớn thứ ba trên thế giới: sau Liên minh Châu Âu (EU) và Khu vực Thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA). Phó Giám đốc Viện nghiên cứu Viễn Đông, Giáo sư Sergei Luzyanin, cho rằng trên chặng đường phát triển hợp tác kinh tế giữa ba Trung-Nhật-Hàn còn hiện hữu nhiều vấn đề. Đấy không chỉ là những tranh chấp lãnh thổ chưa được giải quyết và tình trạng thiếu tin cậy lẫn nhau.
Giáo sư Luzyanin nói: “Kết hợp các công nghệ Nhật Bản và Hàn Quốc với thị trường khổng lồ Trung Quốc sẽ nảy sinh một chất lượng mới, có lợi cho cả ba bên. Nhưng ở đây còn là câu hỏi nan giải về quyền sở hữu trí tuệ, trước thực tế người Trung Quốc thường xuyên sao chép công nghệ đòi hỏi cấp phép. Vì vậy trong thỏa thuận này, quyền sở hữu trí tuệ sẽ phải được nêu ra rất chi tiết.”
Giáo sư Luzyanin cho biết quan điểm của Mỹ cũng có khả năng ảnh hưởng tới dự án hội nhập nói trên. Theo ông, người Mỹ không hài lòng với sự tiến bộ nhanh chóng trong đàm phán về xây dựng FTA Trung-Nhậ-Hàn, một khu vực thương mại tự do lớn ở Châu Á-Thái Bình Dương. Washington từng bày tỏ thái độ gay gắt trước sáng kiến của nguyên Thủ tướng Nhật Yukio Hatoyama về thành lập một Cộng đồng Đông Á không có sự tham dự của Mỹ. Không đủ sức ngăn chặn dự án hội nhập mới này, nhưng Washington sẽ bằng mọi cách kích thích tâm lý chống Trung Quốc ở Tokyo và Seoul, vốn là điều hoàn toàn phù hợp với chiến lược kiềm chế Trung Quốc của Mỹ.
Minh Châu (theo VOR)
