[12.03.2012] Sau thảm họa, chi tiêu tăng vọt tại thành phố Sendai của Nhật Bản
(Petrotimes) – Những chiếc xe mui trần được bán khá chạy tại các đại lý của hãng Mercedes Benz ở Sendai, miền Bắc Nhật Bản.
Điều này nghe có vẻ kỳ lạ, bởi Sendai dường như không phải là nơi thích hợp để lái một chiếc xe mui trần đi lòng vòng. Nhiệt độ của 5 trong số 12 tháng ở đây thường là một chữ số và thậm chí còn lạnh hơn nếu bạn lái xe về phía bờ biển.
Tuy nhiên, ông Tsutomu Ishihara, Chủ đại lý Mercedes ở Yanase Tohoku cho biết ông đã bán được 16 chiếc xe trong tháng 8 và tháng 9/2011. Thực tế, hầu hết các mẫu xe của ông đều được bán khá chạy, với doanh thu tăng 50% so với một năm trước.
Chi tiêu tăng đột biến
Sau trận động đất và sóng thần ngày 11/3/2011, việc kinh doanh ở Sendai đã trải qua một thời kỳ tái thiết, tái phục hồi mạnh mẽ. Nhờ vào đội ngũ công nhân xây dựng, những người dân trong diện sơ tán và tiền trợ cấp của chính phủ, Sendai đã trở thành trung tâm của nền kinh tế đang phục hồi ở Nhật Bản, Những người còn sót lại ở thị trấn ven biển bị tàn phá này đã nỗ lực bám trụ và bắt đầu xây dựng lại quê hương.
Với sự “đổ bộ” của các loại quỹ tái thiết, hầu bao của người dân trong khu vực bị ảnh hưởng đã được nới rộng hơn. Trong khi phải đương đầu với những cái chết đang rình rập như vậy thì tại sao lại phải tiết kiệm?
“Suy nghĩ của người tiêu dùng đã thay đổi sau trận động đất”, ông Ishihara nói, ”Nhiều người từng cố gắng để không chi tiêu quá nhiều và tiết kiệm tiền, nhưng sau trận động đất, họ tiêu nhiều tiền hơn vào những chiếc xe hơi sang trọng, một phần cũng vì thị trường chứng khoán và thị trường ngoại hối hiện nay hoạt động không được tốt”.
Và Sendai chính là một ngoại lệ trong khi Nhật Bản thống kê tài khoản hiện có của nước mình – tổng thương mại trong và ngoài nước – đạt mức thâm hụt kỷ lục 5,4 tỷ USD vào tháng trước, theo số liệu mà chính phủ nước này đưa ra hôm thứ Năm vừa qua. Đối với nền kinh tế định hướng xuất khẩu của Nhật Bản, sự thay đổi về tài chính này chính là sự nhấn mạnh những khó khăn kinh tế của năm qua.
Các nhà phân tích cho rằng thâm hụt thương mại của Nhật Bản bắt nguồn từ việc tăng nhập khẩu và tăng giá cả của các mặt hàng xăng dầu và khí đốt tự nhiên. Thâm hụt nặng nề cũng là do phải cung ứng nhiều năng lượng hạt nhân hơn cho các hoạt động ngoại tuyến của quốc gia.
Sức mạnh của lực lượng tư nhân
“Một năm sau trận động đất kinh hoàng, nền kinh tế của Nhật Bản vẫn còn bị ảnh hưởng sâu sắc bởi thảm họa”, ông Takehide Kiuchi, Chuyên gia kinh tế của tổ chức Nomura Securities viết trong một báo cáo nghiên cứu gần đây.
Nhìn nhận về ngành kinh tế tiềm năng này trong thời kỳ chịu ảnh hưởng của thiên tai, ông cho rằng nó “dao động từ rất lạc quan đến vô cùng bi quan”. Không chỉ vậy, điều đó dường như cũng xảy ra với rất nhiều các lĩnh vực khác. Những nhận định bi quan này đã dự báo một tình trạng bất ổn dân sự tràn lan, việc buôn bán trì trệ giữa các công ty Nhật Bản và sự sụt giảm trong chi tiêu của người tiêu dùng. Dường như, không gì có thể nằm ngoài quy luật này.
Mặt khác, ông hy vọng rằng việc tái thiết sẽ làm giảm bớt các nguồn lực kép đang bị tổn thương trong nền kinh tế. “Việc tăng giá đồng Yên và lạm phát kéo dài cũng không xảy ra nữa”, ông Kiuchi nhấn mạnh.
“Nhìn lại sự tiến bộ do việc tái thiết đất nước mang lại trong năm qua, chúng tôi nhận thấy một cảm giác rõ ràng về sức mạnh của lực lượng tư nhân Nhật Bản,” ông Kiuchi nói thêm, ”Các công ty Nhật Bản đã cho thấy tốc độ tuyệt vời trong việc giải quyết các vấn đề về chuỗi cung ứng phát sinh, đặc biệt là trong lĩnh vực về linh kiện tự động và những vấn đề này đã được mang ra giải quyết nhanh chóng”.
Tuy nhiên, phản ứng của chính phủ, lại là một câu chuyện khác.
“Ngược lại với những nỗ lực tuyệt vời của khu vực tư nhân, phản ứng của các cơ quan có thẩm quyền đã để lại nhiều điều cần được giải quyết”, ông Kiuchi nói tiếp, ”Sau hậu quả của trận động đất, các đảng cầm quyền và các phe đối lập đã dự kiến sẽ thành lập một chính phủ đoàn kết dân tộc, nhưng điều này không bao giờ trở thành hiện thực”.
Học được nhiều bài học sau thảm họa
Một trong những người đàn ông giàu có nhất Nhật Bản, người sáng lập công ty thời trang bán lẻ Uniqlo, ông Tadashi Yanai cho rằng sự kiện ngày 11/3 như là một lời kêu gọi thức tỉnh dành cho Nhật Bản về tình trạng bấp bênh của nền kinh tế. ”Chúng tôi chi tiêu gấp đôi những gì chúng tôi làm. Cơ cấu hành chính ở quốc gia của chúng tôi kém hiệu quả nhất trên thế giới. Điều này không thể tiếp tục kéo dài thêm nữa”, ông nói.
Ông Tadashi Yanai hy vọng việc tái thiết đất nước sẽ không đi vào lối mòn, là một cơ hội để cải cách chính phủ và làm cho nền kinh tế của Nhật Bản tiếp tục hòa nhập với thế giới bên ngoài.
Tuy vậy, ngành kinh doanh đang bùng nổ mạnh mẽ ở Sendai. Ông Noburu Sato, làm trong lĩnh vực xây dựng, kể lại các cuộc gọi liên hồi từ những người cần được xây lại nhà ở. ”Thật tình mà nói, tôi sắp bị đau tim, vì tôi nhận được quá nhiều cuộc gọi”, ông nói, ”Điện thoại của tôi không ngừng đổ chuông.”
Trước khi trận động đất xảy ra, nhiều đối thủ cạnh tranh của ông đã rời khỏi ngành công nghiệp xây dựng. Bây giờ, các yếu tố hạn chế duy nhất là công nhân, những người đến từ những nơi xa như Kobe hoặc Nigata đam mê với công việc. Nhà xây dựng này nói rằng ở đây có đủ việc cho họ làm trong 10 năm.
Các công nhân được khôi phục việc làm, từ người lao động đến giám đốc điều hành xây dựng đều mạnh tay chi tiêu, mang lại nguồn lợi kinh doanh cho các khách sạn, quán bar và nhà hàng ở Sendai. Quản lý của một khách sạn dịch vụ khép kín tại trung tâm thành phố Sendai cho biết doanh nghiệp của anh ta đã đạt doanh thu gấp đôi năm trước, có không thiếu những người đàn ông sẵn sàng trả khoảng 45USD để sử dụng phòng tắm và ở một căn phòng nhỏ xíu trong một đêm.
Nhiều người nói rằng đó chính là một sự thay đổi trong thái độ đối với chi tiêu, khi mà người dân địa phương nườm nượp tới các nhà hàng sang trọng để hưởng thụ theo cách mà họ chưa bao giờ làm trước trận động đất. Doanh số kinh doanh tại các cửa hàng bán lẻ lớn đã tăng 10% so với quý trước.
“Chúng tôi từng nghĩ rằng, “hãy để sau” mặc dù chúng tôi rất muốn mua một món đồ”, một người mua sắm mang theo chiếc túi Louis Vuitton tâm sự, “Nhưng sau nhiều trải nghiệm, chúng tôi học được bài học rằng với ý nghĩ như vậy thì chúng tôi sẽ chẳng bao giờ có được thứ gì”.
Nguyễn Nga (theo CNN)
