[24/12/2010] Chạy đua vào không gian
Nhật Bản hy vọng những thành tựu của chương trình không gian có thể giúp nước này tăng cường ảnh hưởng và vị thế trong cộng đồng quốc tế
Dù ngân sách không được dồi dào, Cơ quan Thám hiểm Không gian Nhật Bản (JAXA) đã đạt được một số thành tựu nổi bật trong năm 2010, đồng thời không giấu giếm những tham vọng chinh phục không gian mới của mình.
Những thành tựu nổi bật
Một trong những thành tựu nổi bật là sự kiện tàu Hayabusa trở thành tàu không gian đầu tiên trên thế giới mang bụi thiên thạch về trái đất vào tháng 6 vừa qua sau một sứ mệnh kéo dài 7 năm.
Do thiên thạch được cho là xuất hiện vào thời điểm ban đầu của thái dương hệ, các nhà khoa học hy vọng bụi thiên thạch có thể giúp họ khám phá bí mật sự hình thành thái dương hệ và thậm chí là cả sự sống.
Trước đó một tháng, JAXA cũng gây chú ý mạnh mẽ với thế giới khi phóng tàu Ikaros có hình con diều lên không gian. Đây là tàu không gian đầu tiên trên thế giới sử dụng năng lượng mặt trời.
Ông Junichiro Kawaguchi, người đứng đầu dự án Hayabusa, cho biết dự án này chỉ tốn khoảng 20 tỉ yen trong 10 năm (tức tốn của mỗi người Nhật chưa đến 200 yen) nhưng đã góp phần thúc đẩy sự quan tâm đối với chương trình không gian nói riêng và lĩnh vực khoa học công nghệ nói chung.
Ông cho hãng tin AFP biết: “Những tiến triển của lĩnh vực thám hiểm không gian không mang lại lợi ích trực tiếp cho các ngành công nghiệp nhưng có thể nuôi dưỡng những người mà sau này sẽ đóng góp cho các ngành công nghiệp. Ngoài ra, nó đặc biệt có tác động mạnh đến ngành giáo dục”.
Chinh phục mặt trăng
Các quan chức ngành không gian Nhật Bản đang lên kế hoạch thăm dò thiên thạch mới vào năm 2014. JAXA cho biết họ hy vọng tìm thấy “vật liệu hữu cơ hoặc chứa nước” trên thiên thạch 1999JU3 nói trên, cũng như tìm hiểu xem liệu có tìm thấy gì liên quan đến sự sống trên trái đất hay không.
Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nhật Bản Yoshiaki Takagi tuyên bố sẽ cố gắng giữ mức chi ngân sách để hỗ trợ tối đa dự án Hayabusa-2. Bộ này đã yêu cầu khoản tiền 3 tỉ yen cho dự án Hayabusa-2 trong năm tới.
Ngoài dự án Hayabusa-2, JAXA còn lên kế hoạch cho những kế hoạch tham vọng hơn trong tương lai. Chẳng hạn, một ủy ban chuyên gia của Bộ Khoa học và Công nghệ đã kêu gọi đưa robot lên mặt trăng trong 5 năm tới, đồng thời xây dựng một căn cứ trên đó vào năm 2020.
Đây được xem là hướng đi chiến lược của chương trình thám hiểm không gian của Nhật Bản trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng gay gắt ở châu Á. Ủy ban này nhận định: “Việc thăm dò mặt trăng là cực kỳ quan trọng đối với Nhật Bản khi các nước như Trung Quốc, Ấn Độ..., cũng đang để mắt đến nó”.
Quyền lực mềm
Các chuyên gia về chính sách không gian của Chính phủ Nhật Bản tin rằng một chương trình không gian thành công sẽ giúp ích cho nước này trên trái đất. Một báo cáo của họ viết: “Những thành tựu và nguồn nhân lực của chương trình không gian có thể giúp chúng ta tăng cường ảnh hưởng và vị thế trong cộng đồng quốc tế. Chúng ta sẽ thúc đẩy chúng như là một nguồn quyền lực mềm của mình”.
Nhìn chung, các sứ mệnh của JAXA tỏ ra tham vọng hơn nhiều so với ngân sách của mình. Ngân sách hoạt động của JAXA trong năm tài chính này là 339 tỉ yen, chưa bằng 1/10 ngân sách của Cơ quan Hàng không và Không gian Mỹ (NASA) và chưa bằng 1/2 chi phí thường niên của chương trình không gian châu Âu. JAXA cũng không có sứ mệnh không gian nào có sự tham gia của con người.
Phương Võ
